Tax harvesting onder de Belgische meerwaardebelasting (2026)
- Aeacus Lawyers
- 6 dagen geleden
- 11 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 1 dag geleden
In het kortDe nieuwe meerwaardebelasting (10 % vanaf 2026, vrijstelling van € 10.000/jaar) laat twee vormen van legale belastingoptimalisatie toe: Tax Gain harvesting: bewust een meerwaarde realiseren om de jaarlijkse vrijstelling volledig te benutten. Tax loss harvesting: bewust een verlies realiseren om een belastbare meerwaarde in hetzelfde jaar te compenseren. De memorie van toelichting bevestigt dit uitdrukkelijk: wie optimaal gebruik maakt van de beschikbare vrijstellingen, pleegt geen fiscaal misbruik. |
Wanneer mag het en hoe werkt het?
Tax-Gain harvesting | Tax-loss harvesting | |
Wat | Een meerwaarde bewust realiseren om de jaarlijkse vrijstelling maximaal te benutten | Een minderwaarde bewust realiseren om gerealiseerde meerwaarden in hetzelfde jaar te compenseren |
Timing | Ten laatste op 31 december van het jaar: het ongebruikte deel is gedeeltelijk overdraagbaar (zie hieronder) | Ten laatste op 31 december van het jaar: Een verlies is enkel aftrekbaar in hetzelfde belastbaar tijdperk; geen carry-forward naar een volgend jaar |
Vrijstelling & rugzak | € 10.000/jaar per persoon. Het onbenutte deel van de vrijstelling is overdraagbaar naar het volgende jaar, maar maximaal € 1.000 per jaar, met een totaal plafond van € 15.000 na 5 jaar. Voor koppels tot € 30.000 | Kan worden gecombineerd met de voetvrijstelling |
Combinatie | Tax-gain harvesting kan worden gecombineerd met tax-loss harvesting: realiseer bewust verliezen én winsten in hetzelfde jaar om de vrijstelling én de verliesaftrek samen optimaal te benutten | Idem — realiseer bewust een minderwaarde in combinatie met een geplande meerwaarde, zodat per saldo enkel het positieve saldo boven de vrijstelling belast wordt |
Aangifte | Meerwaarden aangeven in de personenbelasting | Minderwaarden uitdrukkelijk opnemen in de aangifte |
Bewijs aankoopwaarde | Fotomoment 31/12/2025 voor activa verworven vóór 2026; effectieve aankoopprijs voor activa na 2026 | Idem: historische minderwaarden die vóór 1 januari 2026 latent aanwezig waren, zijn niet aftrekbaar |
Fiscale optimalisatie onder de nieuwe meerwaardebelasting: wat kan?
Sinds de invoering van de nieuwe meerwaardebelasting van 10% krijgen wij steeds vaker de vraag hoe beleggers hun belastingdruk op een legale manier kunnen beperken.
Die vraag is terecht. De wet voorziet niet alleen in een jaarlijkse vrijstelling van € 10.000, die wordt geïndexeerd, maar laat ook toe om gerealiseerde minderwaarden onder bepaalde voorwaarden te verrekenen met gerealiseerde meerwaarden.
Daardoor springen vooral twee technieken in het oog: tax gain harvesting en tax loss harvesting.
Tax gain harvesting
Tax gain harvesting betekent dat een belegger bewust een meerwaarde realiseert om de jaarlijkse vrijstelling maximaal te benutten.
Tax gain harvesting is geen afzonderlijk wettelijk regime. De techniek vloeit voort uit de jaarlijkse vrijstelling van € 10.000 voor meerwaarden onder het algemene regime, gecombineerd met de bevestiging in de memorie van toelichting dat belastingplichtigen vrij zijn om zelf te bepalen wanneer zij meerwaarden realiseren en daarbij optimaal gebruik mogen maken van de beschikbare voetvrijstellingen.
Daarnaast kan een niet-benutte vrijstelling jaarlijks voor maximaal € 1.000 worden overgedragen naar een volgend belastbaar tijdperk, met een absoluut plafond van € 15.000.
VoorbeeldEen belegger investeert op 1 januari 2026 € 90.000. De portefeuille stijgt hypothetisch elk jaar met € 10.000. Zonder tax gain harvesting
Met tax gain harvesting
Resultaat
|
In dit voorbeeld wordt abstractie gemaakt van een eventuele indexatie van de vrijstelling en van transactiekosten zoals beurstaksen, die het fiscale voordeel aanzienlijk kunnen verminderen.
Tax loss harvesting
Tax loss harvesting betekent dat een belegger bewust een verlieslatende positie verkoopt om gerealiseerde meerwaarden te compenseren.
In tegenstelling tot tax gain harvesting heeft tax loss harvesting wel een uitdrukkelijke wettelijke basis. Artikel 102, § 5 WIB 92 bepaalt dat gerealiseerde minderwaarden onder bepaalde voorwaarden kunnen worden afgetrokken van gerealiseerde meerwaarden.
Die verrekening is enkel mogelijk wanneer de minderwaarde:
wordt gerealiseerd door dezelfde belastingplichtige;
wordt gerealiseerd binnen hetzelfde belastbare tijdperk;
betrekking heeft op dezelfde categorie van financiële activa van de meerwaardebelasting (bedoeld in artikel 90, eerste lid, 9°, a), b) of c).
Een belangrijk aandachtspunt is dat minderwaarden niet overdraagbaar zijn naar een volgend belastbaar tijdperk. Wie een verlies realiseert in een jaar waarin onvoldoende meerwaarden worden gerealiseerd, kan het overschot dus niet meenemen naar een later jaar.
Tax loss harvesting wordt daarom vaak toegepast tegen het einde van het kalenderjaar, wanneer duidelijk wordt welke meerwaarden reeds werden gerealiseerd en welke verlieslatende posities nog in de portefeuille aanwezig zijn.
VoorbeeldEen belegger bezit twee aandelen.
Zonder tax loss harvesting
Met tax loss harvesting
|
Door ook de verlieslatende positie te verkopen, wordt de gerealiseerde meerwaarde eerst verminderd met de gerealiseerde minderwaarde. Vervolgens wordt de jaarlijkse vrijstelling toegepast, waardoor in dit voorbeeld geen meerwaardebelasting verschuldigd is.
Voor de goede orde geven we mee dat historische minderwaarden niet aftrekbaar zijn: Als referentiepunt geldt het fotomoment van 31 december 2025, niet de historische aankoopprijs. Minderwaarden die vóór die datum latent aanwezig waren, zijn fiscaal niet aftrekbaar. Een belegger die een aandeel kocht voor € 1.000, dat op 31 december 2025 nog € 1.500 waard was maar in 2026 verkoopt voor € 1.000, kan een fiscale minderwaarde van € 500 (verkoopprijs min fotomomentwaarde) aftrekken — de economische minderwaarde ten opzichte van de historische aankoopprijs is fiscaal irrelevant.
Kan ik verliezen op crypto compenseren met winsten op aandelen?
Zoals hierboven uiteengezet, is verliesverrekening enkel mogelijk wanneer drie voorwaarden vervuld zijn. De minderwaarde moet worden gerealiseerd door dezelfde belastingplichtige, binnen hetzelfde belastbare tijdperk en binnen dezelfde categorie van de meerwaardebelasting.
Vooral die derde voorwaarde verdient bijzondere aandacht.
De wet onderscheidt drie categorieën:
interne meerwaarden;
meerwaarden op een aanmerkelijk belang
de algemene categorie (waaronder aandelen, crypto en goud).
Binnen die algemene categorie hoeven de betrokken activa niet van dezelfde aard te zijn. Aandelen, cryptoactiva, bepaalde verzekeringsproducten, geldmiddelen, beleggingsgoud kunnen dus in principe binnen dezelfde categorie vallen.
Dat betekent dat een verlies op crypto kan worden verrekend met een winst op aandelen, op voorwaarde dat beide verrichtingen in hetzelfde belastbare tijdperk worden gerealiseerd en onder het algemene regime vallen. Ook een verlies op een verzekeringsproduct kan om dezelfde reden worden afgezet tegen een winst op aandelen.
Wat niet kan, is een verlies uit de algemene categorie verrekenen met een meerwaarde die onder het regime van interne meerwaarden, aanmerkelijk belang of de speculatiebelasting valt. Die categorieën blijven strikt gescheiden.
Wat zegt de wetgever over tax harvesting?
De wetgever heeft zich opvallend duidelijk uitgesproken over tax gain harvesting en tax loss harvesting.
In de memorie van toelichting staat immers het volgende:
"Het spreekt voor zich dat het de vrije keuze is van de belastingplichtige om zijn meerwaarden en minderwaarden te realiseren wanneer hij wil. Dat hij hierbij optimaal gebruik maakt van de beschikbare voetvrijstellingen, kan bezwaarlijk als misbruik worden beschouwd." (Parl.St. Kamer 2025-26, nr. 56-1244/001, p. 38.)
Deze passage bevestigt dat belastingplichtigen vrij zijn om zelf te bepalen wanneer zij meerwaarden en minderwaarden realiseren. Het optimaal benutten van de jaarlijkse vrijstelling wordt daarbij niet als fiscaal misbruik beschouwd. Het is natuurlijk de vraag in hoeverre de fiscale administratie het standpunt van de minister zullen volgen.
Voor tax gain harvesting vloeit dit voort uit de jaarlijkse vrijstelling van € 10.000 (geïndexeerd) en de beperkte overdraagbaarheid van niet-benutte vrijstellingen.
Voor tax loss harvesting bestaat daarnaast een uitdrukkelijke wettelijke basis. Artikel 102, § 5 WIB 92 bepaalt dat gerealiseerde minderwaarden onder voorwaarden kunnen worden afgetrokken van gerealiseerde meerwaarden.
Tax gain harvesting en tax loss harvesting zijn dus geen achterpoortjes in de wet, maar technieken die rechtstreeks voortvloeien uit de manier waarop de nieuwe meerwaardebelasting werd opgebouwd.
Opvallend is bovendien dat de Belgische wetgever geen algemene "wash sale rule" heeft ingevoerd.
In verschillende buitenlandse rechtsstelsels, waaronder de Verenigde Staten, gelden specifieke regels die verhinderen dat beleggers een verlies realiseren en dezelfde positie vrijwel onmiddellijk opnieuw aankopen om een fiscaal voordeel te verkrijgen.
De Belgische meerwaardebelasting bevat geen vergelijkbare algemene regeling. Integendeel, de memorie van toelichting bevestigt uitdrukkelijk dat belastingplichtigen vrij zijn om zelf te bepalen wanneer zij meerwaarden en minderwaarden realiseren en daarbij optimaal gebruik mogen maken van de beschikbare vrijstellingen.
Dat betekent uiteraard niet dat elke verrichting automatisch onaantastbaar is. Algemene antimisbruikregels blijven bestaan. Toch is het opvallend dat de wetgever geen specifieke anti-wash-sale-bepaling heeft ingevoerd, ondanks het feit dat dergelijke regels in verschillende andere landen wel bestaan.
Activaklasse bepaald nut van tax harvesting
De meerwaardebelasting is niet de enige kost waarmee een belegger rekening moet houden. Bij een verkoop kunnen ook transactiekosten, spreads en andere belastingen spelen. Het fiscale voordeel van tax harvesting moet dus altijd worden afgewogen tegen de werkelijke kost van de verrichting.
1. Aandelen: rekening houden met beurstaks (TOB)
Bij beursgenoteerde aandelen is vooral de taks op beursverrichtingen en makelaarskosten relevant. Voor aandelen bedraagt de beurstaks in principe 0,35% bij aankoop en 0,35% bij verkoop, telkens met een wettelijk plafond per verrichting.
Voorbeeld Een belegger kocht aandelen voor € 90.000. De waarde stijgt naar € 100.000. Hij verkoopt en koopt onmiddellijk opnieuw aan om de meerwaarde van € 10.000 te realiseren.
Extra beurstaks en makelaarskosten door tax harvesting via Bolero
Resultaat
|
Voor de makelaarskosten wordt in dit voorbeeld uitgegaan van de tarieven van een Belgische broker
2. Cryptoactiva: geen beurstaks, wel exchange fees
Voor cryptoactiva geldt geen Belgische taks op beursverrichtingen (TOB). Dat maakt tax harvesting vaak aantrekkelijker dan bij beursgenoteerde aandelen.
Wel rekenen cryptobeurzen handelskosten aan. Op Kraken Pro bedraagt de standaard handelskost voor particuliere beleggers doorgaans ongeveer 0,25% (maker) tot 0,40% (taker). Daarnaast kan er een beperkte spread zijn tussen de koop- en verkoopprijs.¹
Voorbeeld Een belegger koopt bitcoin voor €90.000. op het einde van het jaar bedraagt de waarde €100.000. De belegger verkoopt zijn positie om een meerwaarde van €10.000 te realiseren en koopt onmiddellijk opnieuw aan. Extra transactiekosten door tax harvesting
Resultaat
|
Voor de makelaarskosten wordt in dit voorbeeld uitgegaan van de tarieven van een Nederlandse broker
Besluit: de TOB kan tax harvesting bij aandelen onder druk zetten
Bij beursgenoteerde aandelen kan de taks op beursverrichtingen het voordeel van tax harvesting aanzienlijk beperken. De strategie is vooral interessant wanneer een beperkte inleg een relatief grote meerwaarde oplevert.
Een eenvoudige vergelijking maakt dit duidelijk. Wie € 1.000 ziet stijgen naar € 11.000, realiseert een meerwaarde van € 10.000 op een beperkte transactiewaarde. De TOB en makelaarskosten blijven dan relatief laag. Echter kan dergelijke stijging al snel in het vaarwater komen van speculatie.
Wie daarentegen € 990.000 ziet stijgen naar € 1.000.000, realiseert dezelfde meerwaarde van € 10.000, maar moet verkopen en heraankopen op een veel grotere transactiewaarde. De TOB en transactiekosten kunnen het fiscale voordeel dan volledig uithollen.
Bij cryptoactiva speelt geen TOB. Daar zullen vooral de brokerkosten, spreads en eventuele blockchainkosten bepalen of tax harvesting economisch zinvol is. Niettemin is het sterk aan te raden om enkel te werken met een betrouwbare aanbieder die over de vereiste MiCA-licentie beschikt.
U hoeft niet uw volledige portefeuille te verkopen
De bovenstaande voorbeelden vertrekken telkens van een gerealiseerde meerwaarde van exact € 10.000. In de praktijk zal dat uiteraard zelden het geval zijn.
Belangrijk is dat een belegger niet verplicht is om zijn volledige portefeuille te verkopen om aan tax gain harvesting of tax loss harvesting te doen. Evenmin moet hij noodzakelijk zijn volledige positie in een bepaald aandeel, ETF of cryptoactief verkopen.
Het is perfect mogelijk om vooraf te berekenen hoeveel effecten moeten worden verkocht om een bepaalde meerwaarde of minderwaarde te realiseren.
VoorbeeldEen belegger koopt begin 2026 tien aandelen aan € 1.000 per aandeel.
Eind 2026 bedraagt de waarde € 3.000 per aandeel.
De belegger hoeft niet alle tien aandelen te verkopen. Door slechts vijf aandelen te verkopen:
De belegger realiseert zo exact een meerwaarde van € 10.000, terwijl hij nog steeds vijf aandelen in portefeuille houdt. |
Hetzelfde principe geldt voor tax loss harvesting. Ook daar hoeft niet noodzakelijk de volledige positie verkocht te worden. Vaak volstaat het om slechts een deel van een positie te verkopen om een gewenste minderwaarde te realiseren.
In de praktijk komt tax harvesting dus vaak neer op een rekensom. Door vooraf te berekenen hoeveel aandelen, ETF's of cryptoactiva moeten worden verkocht, kan de gerealiseerde meerwaarde of minderwaarde nauwkeurig worden afgestemd op de beschikbare vrijstelling en de gewenste fiscale optimalisatie.
Kijk naar uw volledige portefeuille
Tot slot mag niet uit het oog worden verloren dat de meerwaardebelasting wordt berekend op het niveau van de belastingplichtige en niet op het niveau van een afzonderlijke investering.
Voor de jaarlijkse vrijstelling van € 10.000 wordt gekeken naar alle gerealiseerde meerwaarden die onder hetzelfde fiscale regime vallen. Hetzelfde geldt voor de verrekening van minderwaarden. Een verlies op één investering kan dus een meerwaarde op een andere investering compenseren, zolang aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.
In de praktijk is het daarom aangewezen om niet naar één aandeel, één cryptopositie of één goudbelegging te kijken, maar naar de volledige portefeuille. Een belegger kan bijvoorbeeld tegelijkertijd een meerwaarde realiseren op aandelen, een minderwaarde op crypto en een winst op beleggingsgoud. Voor een optimale fiscale planning moeten al deze verrichtingen samen worden bekeken.
Tax gain harvesting en tax loss harvesting zijn dan ook geen technieken die per activum worden toegepast, maar instrumenten die best worden geïntegreerd in een globale portefeuille- en vermogensplanning.
Conclusie
De nieuwe meerwaardebelasting van 10% betekent niet noodzakelijk dat beleggers machteloos moeten toekijken. De wetgever heeft bewust gekozen voor een systeem met een jaarlijkse vrijstelling, verliesverrekening en een ruime vrijheid om zelf te bepalen wanneer meerwaarden en minderwaarden worden gerealiseerd. De memorie van toelichting bevestigt bovendien expliciet dat het optimaal benutten van deze mogelijkheden op zich geen fiscaal misbruik vormt.
Voor beleggers kunnen tax gain harvesting en tax loss harvesting dan ook waardevolle instrumenten zijn om de fiscale druk te beperken. Of deze technieken in de praktijk interessant zijn, hangt echter sterk af van de activaklasse, de omvang van de positie en de transactiekosten. Waar beurstaks en makelaarskosten het voordeel bij aandelen soms grotendeels kunnen uithollen, zijn deze kosten bij cryptoactiva doorgaans beperkter.
Zoals zo vaak in fiscaliteit bestaat er geen standaardoplossing. De optimale aanpak vereist een analyse van de volledige portefeuille, waarbij aandelen, ETF's, fondsen, cryptoactiva, goud en andere beleggingen samen worden bekeken. Een doordachte planning kan daarbij het verschil maken tussen een louter theoretisch voordeel en een daadwerkelijke belastingbesparing.
Veelgestelde vragen
Wat is tax gain harvesting?
Tax gain harvesting betekent dat een belegger bewust een meerwaarde realiseert om de jaarlijkse vrijstelling van € 10.000 optimaal te benutten.
Wat is tax loss harvesting?
Tax loss harvesting betekent dat een belegger bewust een verlieslatende positie verkoopt om gerealiseerde meerwaarden binnen hetzelfde jaar te compenseren.
Is tax harvesting hetzelfde als fiscaal misbruik?
Nee. De memorie van toelichting bevestigt uitdrukkelijk dat het optimaal benutten van de beschikbare voetvrijstellingen bezwaarlijk als misbruik kan worden beschouwd.
Mag ik onmiddellijk herinkopen na een verkoop?
Ja. De wet voorziet geen algemene wachttermijn voor heraankoop. België kent bovendien geen algemene wash sale rule zoals sommige buitenlandse landen.
Moet ik mijn volledige portefeuille verkopen?
Nee. Het is perfect mogelijk om slechts een deel van een positie te verkopen. Vaak wordt berekend hoeveel aandelen, ETF's of cryptoactiva moeten worden verkocht om een gewenste meerwaarde of minderwaarde te realiseren.
Geldt de vrijstelling van € 10.000 per investering?
Nee. De vrijstelling geldt per belastingplichtige en niet per investering. Alle gerealiseerde meerwaarden binnen hetzelfde regime worden samen bekeken.
Kan ik een verlies uit vorig jaar aftrekken van een winst dit jaar?
Nee. Minderwaarden zijn uitsluitend aftrekbaar van meerwaarden die in hetzelfde belastbare tijdperk worden gerealiseerd. Verliesoverdracht naar een volgend jaar is niet mogelijk.
Kan ik een verlies op crypto verrekenen met een winst op aandelen?
In principe wel, voor zover beide verrichtingen onder hetzelfde fiscale regime vallen en aan de wettelijke voorwaarden voor verliesverrekening is voldaan.
Wat als mijn aandelen of crypto al vóór 2026 werden gekocht?
Voor activa die vóór 1 januari 2026 werden verworven, geldt de waarde op 31 december 2025 als fiscaal referentiepunt. Enkel meer- en minderwaarden die daarna ontstaan zijn fiscaal relevant.
Moet ik minderwaarden zelf opnemen in mijn aangifte?
Ja. Minderwaarden moeten uitdrukkelijk in de belastingaangifte worden opgenomen om aftrekbaar te zijn.
Is tax harvesting altijd interessant?
Nee. Het fiscale voordeel moet steeds worden afgewogen tegen beurstaksen, makelaarskosten, spreads, exchange fees en andere transactiekosten.
Is tax harvesting interessant voor kleine beleggers?
Dat hangt af van de verhouding tussen de gerealiseerde meerwaarde, de TOB en de transactiekosten. Vooral bij aandelen kunnen de kosten een groot deel van het fiscale voordeel opsouperen.
Heb je vragen over tax harvesting of de optimalisatie van je beleggingsportefeuille onder de nieuwe meerwaardebelasting? Boek een afspraak of contacteer ons via secretariaat@aeacus.tax.
Christophe Romero Senne Verholle christophe.romero@aeacus.be senne.verholle@aeacus.be
