Verhuizen uit België: hoe werkt de exit tax op uw beleggingen?

De Belgische begrotingstekorten zetten de regering onder druk om bijkomende inkomsten te zoeken. Voor investeerders en zelfstandigen voedt de discussie over nieuwe belastingen en mogelijke tariefverhogingen de onzekerheid over hun fiscale toekomst. In onze praktijk krijgen wij dan ook steeds vaker vragen over een verhuis naar het buitenland.

Maar wie België verlaat, laat daarmee niet automatisch alle Belgische belastingverplichtingen achter zich. Een verhuis kan aanleiding geven tot een belasting op de meerwaarde van uw aandelen, fondsen, cryptomunten en andere financiële activa, zelfs wanneer u niets verkoopt.

In deze eerste bijdrage over verhuizen uit België bespreken we de zogenaamde "exit taks" en de gevolgen voor beleggingen in uw privévermogen.

In het kort

Wanneer u uw Belgische fiscale woonplaats naar het buitenland verplaatst, behandelt de wet dat voor de meerwaardebelasting als een fictieve verkoop van uw financiële activa. De waarde op het moment van vertrek vormt het uitgangspunt om de latente meerwaarde te berekenen.

Bij een verhuis naar een EU- of EER-land of een kwalificerend verdragsland krijgt u automatisch uitstel van betaling. Voor andere bestemmingen moet u uitstel aanvragen en voldoende zekerheid verstrekken.

De betalingsverplichting vervalt na 24 maanden, voor zover de exit tax niet eerder opeisbaar is geworden. Alleen twee jaar in het buitenland wonen volstaat dus niet: u moet de voorwaarden van het betalingsuitstel naleven en de vereiste attesten tijdig indienen.

Ook bij terugkeer naar België binnen twee jaar kan de betalingsverplichting vervallen. Uw beleggingen krijgen daardoor echter niet automatisch een hogere fiscale aanschaffingswaarde.

1. Wat is de Belgische exit tax?

De exit tax maakt deel uit van de meerwaardebelasting op financiële activa. Artikel 92, § 2, 2° WIB 92 stelt het overbrengen van de woonplaats of zetel van fortuin naar het buitenland gelijk met een overdracht onder bezwarende titel.

De fiscus behandelt uw vertrek dus alsof u uw beleggingen op dat moment verkoopt. De latente meerwaarde wordt in het algemene regime belast tegen 10%, ook al verkoopt u niets en ontvangt u geen geld. Onder de voorwaarden die we hieronder bespreken, kunt u echter uitstel van betaling krijgen en kan de betalingsverplichting zelfs definitief vervallen.

Besef dus dat u belast kunt worden op een winst die u nog niet hebt gerealiseerd en waarvoor u geen geld hebt ontvangen. Bezit u bijvoorbeeld één bitcoin of vijf aandelen Lotus Bakeries, dan kan bij uw vertrek belasting worden berekend op de latente meerwaarde, ook wanneer u die beleggingen gewoon aanhoudt. Zonder betalingsuitstel moet u die belasting financieren met andere middelen of mogelijk toch een deel van uw beleggingen verkopen.

De regeling kan onder meer betrekking hebben op aandelen, obligaties, beleggingsfondsen, cryptoactiva en bepaalde verzekeringsproducten. Welke belasting uiteindelijk speelt, hangt af van de betrokken activa en het toepasselijke fiscale regime.

Deze bijdrage richt zich op particuliere beleggingen binnen het normale beheer van het privévermogen. Beroepsmatig aangehouden activa en bijzondere aandelenparticipaties vragen een afzonderlijke beoordeling.

Hoe wordt de exit tax berekend?

Het uitgangspunt is het verschil tussen de waarde van de financiële activa bij vertrek en hun fiscale aanschaffingswaarde.

Voor beleggingen die u vóór 1 januari 2026 al bezat, geldt in beginsel de waarde op 31 december 2025 als referentiepunt. Zo blijven historische meerwaarden buiten de nieuwe heffing. Voor overdrachten tot en met 2030 kan onder de wettelijke voorwaarden een hogere oorspronkelijke aanschaffingswaarde worden ingeroepen.

Voor activa die u vanaf 2026 aankoopt, vormt in beginsel de werkelijke aanschaffingswaarde het uitgangspunt.

Welke datum geldt als uw vertrekdatum?

Voor de exit tax telt de datum waarop u uw Belgische fiscale woonplaats daadwerkelijk naar het buitenland verplaatst. Juridisch wordt dat beoordeeld op basis van de feiten: waar woont u, waar is uw gezin gevestigd en waar bevindt zich het centrum van uw leven?

Bij een gewone, definitieve verhuis zal die datum doorgaans samenvallen met uw uitschrijving uit het Belgische bevolkingsregister. Dat is daarom het praktische uitgangspunt voor de waardering van uw beleggingen en de berekening van de termijn van 24 maanden. Neem de vertrekdatum op uw bewijs van uitschrijving, het zogenaamde model 8, en zorg dat die aansluit bij uw daadwerkelijke verhuis.

2. Wat gebeurt er met de jaarlijkse vrijstelling in het jaar van vertrek?

De jaarlijkse basisvrijstelling bedraagt voor inkomstenjaar 2026 €10.000. Vertrekt u tijdens het kalenderjaar, dan wordt die verminderd in verhouding tot de duur van uw Belgische belastbare tijdperk.

Bij een belastbaar tijdperk van zes maanden bedraagt de basisvrijstelling bijvoorbeeld €5.000. Als die vrijstelling nog volledig beschikbaar is, er geen verrekenbare minderwaarden zijn en de volledige meerwaarde uit het voorbeeld onder het algemene regime valt, resteert een belastbaar bedrag van €45.000. Tegen 10% komt dat neer op €4.500.

Voor de berekening van het aantal maanden telt een kalendermaand mee wanneer de vijftiende dag ervan tot het belastbare tijdperk behoort. De vertrekdatum kan dus ook de omvang van uw vrijstelling beïnvloeden. Die proratering wordt toegelicht in randnummer 230 van de circulaire 2026/C/74.

3. Naar welke landen kunt u verhuizen met automatisch betalingsuitstel?

Verhuist u naar Nederland, Frankrijk, Spanje, Italië of een ander EU- of EER-land? Dan krijgt u automatisch uitstel van betaling van de exit tax. Hetzelfde geldt voor landen waarmee België een dubbelbelastingverdrag heeft dat zowel informatie-uitwisseling als wederzijdse invorderingsbijstand regelt.

U hoeft de exit tax dan gedurende 24 maanden na uw vertrek niet te betalen. Na die termijn vervalt de betalingsverplichting definitief, zolang de belasting niet eerder opeisbaar is geworden en u de volgende voorwaarden naleeft:

1. U behoudt de betrokken beleggingen. U verkoopt ze gedurende die 24 maanden niet en draagt ze ook niet op een andere manier tegen een tegenprestatie over. Ook een zekerheidsovereenkomst waarbij de eigendom wordt overgedragen, kan het uitstel beëindigen. Een gewone verpanding zonder eigendomsoverdracht doet dat op zichzelf niet.

2. U blijft fiscaal wonen in een land dat voor automatisch uitstel kwalificeert. Verhuist u tijdens die periode bijvoorbeeld van Spanje naar Frankrijk, dan blijft het uitstel behouden. Verhuist u naar een land dat niet kwalificeert, dan moet u voldoende zekerheid verstrekken om het uitstel te behouden.

3. U dient de vereiste attesten tijdig in. Daarmee bevestigt u uw fiscale woonplaats en wat er met de betrokken beleggingen is gebeurd. Het eerste attest moet uiterlijk op de laatste dag van de veertiende maand na de maand van vertrek worden ingediend, het tweede uiterlijk op de laatste dag van de zesentwintigste maand. Vergeet dus ook het tweede attest niet, hoewel de termijn van twee jaar dan al verstreken is.

Concreet: u verhuist naar Spanje, houdt uw beleggingen twee jaar aan en voldoet aan de attestverplichtingen. Dan hoeft u de Belgische exit tax uiteindelijk niet te betalen. Een latere verkoop kan wel belastbaar zijn in Spanje.

Verkoopt u binnen die twee jaar slechts een deel van uw portefeuille, dan vervalt het automatische uitstel alleen voor het belastinggedeelte dat op die verkochte beleggingen betrekking heeft. Voor de overige beleggingen kan het behouden blijven.

Voor het verkrijgen van dit automatische uitstel is geen afzonderlijke aanvraag nodig. De wettelijke basis is artikel 413/1, § 6 WIB 92.

Voorbeeld

U verhuist op 1 januari 2027 naar een EU-land met een beleggingsportefeuille van €1.050.000 en een fiscale aanschaffingswaarde van €500.000.

De latente meerwaarde bedraagt €550.000. Tegen 10% geeft dat €55.000 Belgische exit tax, waarvoor u automatisch betalingsuitstel krijgt. Door uw vertrek op 1 januari wordt de jaarlijkse vrijstelling tot nul herleid.

Op 1 januari 2028 verkoopt u de portefeuille voor €1.500.000. Omdat u binnen twee jaar verkoopt, moet u de €55.000 alsnog betalen.

De waardestijging van €450.000 na uw vertrek verhoogt de Belgische exit tax niet. Eventuele belastingen in uw nieuwe woonland laten we hier buiten beschouwing.

4. Wat als uw bestemming geen recht geeft op automatisch uitstel?

Ook bij een verhuis naar een andere bestemming kan betalingsuitstel mogelijk zijn. U moet dat dan aanvragen en afdoende zekerheid verstrekken voor de verschuldigde belasting.

Die zekerheid kan bijvoorbeeld bestaan uit een bankwaarborg, een storting bij de Deposito- en Consignatiekas of een inpandgeving van financiële instrumenten. De bevoegde invorderingsdienst beoordeelt of de aangeboden zekerheid volstaat.

Dat onderscheid kan praktisch zwaar doorwegen. Een bankwaarborg kan kosten meebrengen en een zekerheid kan vermogen blokkeren dat u anders vrij zou kunnen gebruiken.

Uw bestemming	Betalingsuitstel	Wat moet u regelen?
EU- of EER-land	Automatisch	Voorwaarden naleven en attesten indienen
Kwalificerend verdragsland	Automatisch	Verdragsvoorwaarden controleren en verplichtingen naleven
Andere bestemming	Op verzoek	Uitstel aanvragen, voldoende zekerheid verstrekken en attesten indienen

Bij uitstel op verzoek geldt de verplichting om voldoende zekerheid te verstrekken in plaats van de vereiste om in een land te wonen dat voor automatisch uitstel kwalificeert.

5. Wanneer moet u de exit tax alsnog betalen?

Het betalingsuitstel is voorwaardelijk.

Verkoopt u de betrokken activa binnen 24 maanden na uw vertrek, dan kan de exit tax alsnog opeisbaar worden. Voor automatisch uitstel bepaalt de wet uitdrukkelijk dat een gedeeltelijke verkoop slechts leidt tot het verval van het uitstel voor het belastinggedeelte dat betrekking heeft op de verkochte activa.

Ook andere overdrachten onder bezwarende titel kunnen relevant zijn. Het gaat dus niet uitsluitend om verkopen waarbij geld op uw bankrekening terechtkomt.

Daarnaast kunnen bepaalde zekerheidsovereenkomsten met eigendomsoverdracht het uitstel beëindigen. Geeft u uw portefeuille als onderpand voor een lening zonder de eigendom over te dragen? Dan beëindigt die verpanding op zichzelf het betalingsuitstel niet.

Wie automatisch uitstel geniet en vervolgens verhuist naar een land dat daarvoor niet kwalificeert, moet eveneens opletten. Het uitstel kan dan behouden blijven wanneer voldoende zekerheid wordt verstrekt.

6. Wanneer vervalt de exit tax na twee jaar?

De betalingsverplichting vervalt na 24 maanden, voor zover de exit tax niet eerder opeisbaar is geworden.

U moet het betalingsuitstel dus rechtsgeldig behouden en de vereiste attesten tijdig indienen. Alleen twee jaar in het buitenland wonen volstaat niet. Een eerdere verkoop of een tekortkoming aan de attestverplichtingen kan de belasting al opeisbaar hebben gemaakt.

Ook wanneer u binnen die termijn opnieuw uw fiscale woonplaats in België vestigt, voorziet de wet in het verval van de betalingsverplichting waarvoor nog uitstel geldt.

Bovendien zegt het verval van de Belgische exit tax niets over de belasting die uw nieuwe woonland bij een latere verkoop kan heffen. De fiscale behandeling van die verkoop moet ook daar worden onderzocht.

7. Welke attesten moet u na uw vertrek indienen?

Zowel bij automatisch uitstel als bij uitstel op verzoek moet u aantonen dat de voorwaarden behouden zijn gebleven.

Artikel 210quater KB/WIB 92 voorziet daarvoor twee attesten:

• het eerste uiterlijk op de laatste dag van de veertiende maand na de maand van vertrek;

• het tweede uiterlijk op de laatste dag van de zesentwintigste maand na de maand van vertrek.

De attesten hebben telkens betrekking op een periode van twaalf maanden. Ze bevatten onder meer uw fiscale woonplaats en informatie over het aanhouden of overdragen van de betrokken activa.

Wie een attest niet tijdig bezorgt, riskeert het betalingsuitstel te verliezen. Ook het tweede attest, dat na het verstrijken van de termijn van 24 maanden moet worden ingediend, mag dus niet worden vergeten. De inhoud en termijnen zijn vastgelegd in het koninklijk besluit van 18 mei 2026.

8. Krijgen uw beleggingen een nieuwe aanschaffingswaarde bij terugkeer?

Een terugkeer naar België binnen 24 maanden levert geen automatische fiscale verhoging van de aanschaffingswaarde op.

Voor de activa die u bij vertrek al bezat, wordt de verkrijgingswaarde in deze situatie in beginsel bepaald alsof u België niet had verlaten. De waarde op de dag van terugkeer wordt dus niet zomaar uw nieuwe fiscale aankoopprijs.

De wet voorziet wel een correctie wanneer een vergelijkbare buitenlandse belasting daadwerkelijk werd geheven. Daarbij kan de aanschaffingswaarde worden verhoogd met het bedrag dat voor die buitenlandse belasting als belastbare grondslag heeft gediend. Het gaat dus niet eenvoudigweg om het bedrag van de betaalde belasting.

Keert u na meer dan 24 maanden terug naar België, dan geldt in beginsel de waarde van uw beleggingen bij terugkeer als nieuwe fiscale aanschaffingswaarde.

Voorbeeld: u vertrekt met een portefeuille van €1.050.000 en keert na drie jaar terug wanneer die €1.500.000 waard is. Verkoopt u later voor €1.600.000, dan wordt de Belgische meerwaarde in beginsel berekend op €100.000, vóór eventuele vrijstellingen en verrekeningen.

Als u tijdens uw verblijf in het buitenland alle voorwaarden voor het betalingsuitstel hebt nageleefd, is de betalingsverplichting van de oorspronkelijke exit tax bovendien vervallen. Dit veronderstelt uiteraard een werkelijke fiscale emigratie. Eventuele belastingen in het buitenlandse woonland laten we hier buiten beschouwing.

9. Wat kunt u vóór uw verhuis voorbereiden?

Een goede voorbereiding begint met een overzicht van uw portefeuille: welke activa bezit u, wanneer werden ze verworven en welke fiscale aanschaffingswaarde geldt?

Bewaar aankoopbewijzen, rekeningoverzichten en gegevens over de waarde op 31 december 2025. Voor beleggingen bij verschillende banken, brokers of exchanges moet dat overzicht een samenhangend geheel vormen.

Bekijk vervolgens welke beleggingen u na vertrek wilt behouden en welke u mogelijk binnen twee jaar nodig hebt om uw nieuwe woning, levensonderhoud of beroepsactiviteit te financieren. Een portefeuille waarvoor u betalingsuitstel krijgt, blijft niet noodzakelijk gedurende die hele periode vrij verkoopbaar zonder fiscale gevolgen.

Ook geplande verkopen vóór vertrek verdienen aandacht. De beschikbare vrijstellingen en verrekenbare minderwaarden kunnen daarbij relevant zijn. In ons artikel over tax harvesting onder de Belgische meerwaardebelasting bespreken we hoe die binnen het toepasselijke regime kunnen worden benut.

Bezit u daarnaast cryptomunten, dan moet ook hun fiscale kwalificatie worden nagegaan. Het algemene tarief van 10% geldt niet automatisch voor elke cryptotransactie. Meer daarover leest u in onze toelichting bij de meerwaardebelasting op crypto in België.

Voor zelfstandigen komt daar een afzonderlijke vraag bij: verhuist alleen uw privévermogen, of verplaatst u ook uw activiteit, beroepsactiva of vennootschap? Dit artikel behandelt uitsluitend de eerste situatie.

10. Een verhuis vraagt meer dan een vergelijking van belastingtarieven

De fiscale gevolgen worden bepaald door uw werkelijke situatie, de samenstelling van uw vermogen en wat u na vertrek met uw beleggingen doet.

De bestemming beïnvloedt het betalingsuitstel. De verhuisdatum bepaalt het waarderingsmoment. Latere verkopen en de naleving van de attestverplichtingen bepalen mee of de exit tax uiteindelijk betaald moet worden.

Wie een verhuis overweegt, doet er daarom goed aan deze elementen vóór vertrek samen te laten beoordelen. Zo wordt duidelijk welke belasting kan ontstaan, welke verplichtingen blijven doorlopen en hoeveel financiële ruimte na de verhuis beschikbaar blijft.

In een volgende bijdrage bespreken we wanneer u fiscaal daadwerkelijk uit België bent vertrokken en waarom een uitschrijving uit het bevolkingsregister op zichzelf niet alle vragen oplost.

Wettelijke basis: artikelen 92, 102, 102/1, 129/1 en 413/1, § 6 WIB 92, zoals gewijzigd door de wet van 6 april 2026, en artikel 210quater KB/WIB 92. Administratieve toelichting: circulaire 2026/C/74 van 22 juli 2026, in het bijzonder randnummers 218 tot en met 230.