Dac8: België krijgt inzage in uw cryptotransacties

In het Kort

DAC8 (Richtlijn (EU) 2023/2226) verplicht aanbieders van cryptodiensten om transactiegegevens aangaande crypto automatisch te rapporteren aan de belastingdiensten van EU-lidstaten. België heeft DAC8 omgezet via de wet van 16 maart 2026, in werking getreden op 11 april 2026. De eerste rapportageperiode loopt over het kalenderjaar 2026. De uiterste rapportagedatum is 30 juni 2027. Voor Belgische cryptobeleggers betekent dit dat transacties via rapporterende platformen automatisch zichtbaar worden voor de FOD Financiën.

1. Wat is DAC8?

DAC8 is de informele benaming voor Richtlijn (EU) 2023/2226 van de Raad van 17 oktober 2023, die de Bijstandsrichtlijn 2011/16/EU voor de achtste keer wijzigt. De richtlijn trad op Europees niveau in werking op 13 november 2023 en moest door alle lidstaten worden omgezet uiterlijk op 31 december 2025, met verplichte toepassing vanaf 1 januari 2026.

2.Waarom werd DAC8 in het leven geroepen?

De kernproblematiek die DAC8 aanpakt is structureel: door het gedecentraliseerde en grensoverschrijdende karakter van cryptoactiva was het voor belastingautoriteiten tot nu toe moeilijk om vast te stellen of een belaste transactie had plaatsgevonden. DAC8 lost dit op door aanbieders van cryptoactivadiensten (CASPs) te verplichten transactiegegevens te rapporteren, die vervolgens automatisch worden uitgewisseld tussen de belastingdiensten van de EU-lidstaten.

DAC8 is grotendeels gebaseerd op twee OESO-instrumenten: het Crypto-Asset Reporting Framework (CARF), dat voorziet in een gestandaardiseerde jaarlijkse uitwisseling van fiscale informatie over cryptotransacties tussen landen, en een geactualiseerde versie van de Common Reporting Standard (CRS), die wordt uitgebreid met nieuwe financiële producten zoals digitale centrale-bankvaluta. Cruciaal is dat cryptoactiva tot DAC8 buiten de CRS vielen omdat zij niet als traditionele bankrekeningen of financiële instrumenten werden beschouwd, DAC8 sluit deze lacune definitief.

3.Welke gegevens worden gedeeld?

De rapporteringsplicht geldt bij wisseltransacties: crypto naar fiat (bijv. Bitcoin → euro) en crypto naar crypto (bijv. Bitcoin → Ethereum). Louter bewaren van cryptoactiva zonder transacties valt buiten de rapporteringsplicht.

Per betrokken gebruiker moet de aanbieder rapporteren:

• Identiteitsgegevens (naam, adres, fiscaal identificatienummer/TIN, geboortedatum)

• Distributed-ledger-adres van de betrokken wallet

• Transactiegegevens per afzonderlijk cryptoactivum (type, volume, tegenwaarde in fiat)

• Informatie over de uiteindelijke begunstigden (relevant bij entiteiten)

Gegevens met betrekking tot crypto-activa

1. Volledige naam van het crypto-actief (bijvoorbeeld Bitcoin of Ethereum)

2. Type crypto-actief (bijvoorbeeld utility token, stablecoin, NFT)

3. Aantal verhandelde eenheden van het crypto-actief

4. Totale waarde van transacties in fiatvaluta

5. Datum en tijd van transacties

6. Details over wallet-adressen

Transactiespecifieke informatie

1. Transacties waarbij crypto-activa worden omgezet naar fiatgeld

2. Crypto-crypto-transacties, inclusief informatie over beide betrokken crypto-activa

3. Transacties boven een bepaalde drempelwaarde (bijvoorbeeld betalingen voor goederen of diensten boven €50.000)

4. Wie is verplicht te rapporteren?

DAC8 is van toepassing op twee categorieën van dienstverleners:

Ten eerste CASPs met een MiCA-toelating: handelsplatformen, bewaar- en beheerplatformen, exchanges en custody providers.

Ten tweede exploitanten zonder MiCA-vergunning maar met een duidelijke link met de EU, namelijk wanneer zij EU-inwoners bedienen.

Het toepassingsgebied van DAC8 is bijzonder ruim. In tegenstelling tot de MiCA-verordening is DAC8 ook van toepassing op aanbieders die buiten de EU gevestigd zijn, zelfs wanneer zij hun diensten niet actief binnen de EU aanbieden, zolang zij transacties verwerken voor EU-inwoners.

Louter adviesdiensten over cryptoactiva vallen buiten de rapporteringsplicht.

DAC8 wordt vaak verward met de MiCA-verordening, maar beide regelgevingen hebben een andere finaliteit. MiCA legt vooral regels op aan ondernemingen die actief zijn in de cryptosector en bepaalt hoe zij hun activiteiten moeten organiseren en uitvoeren. DAC8 daarentegen focust specifiek op de uitwisseling van gegevens met belastingautoriteiten. Kort samengevat: MiCA bevat de spelregels voor de bedrijfsvoering van cryptodienstverleners, terwijl DAC8 rapporteringsverplichtingen oplegt met het oog op fiscale gegevensuitwisseling tussen landen.

4. Belgische omzetting

De wet van 16 maart 2026 zet DAC8 om in Belgisch federaal recht. Deze wet werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 1 april 2026 en trad in werking op 11 april 2026. Zij wijzigt onder meer het WIB 1992 en voorziet een getrouwe omzetting van de Europese regels zonder bijkomende nationale verplichtingen.

Op regionaal niveau werd de richtlijn eveneens omgezet: het Brussels Hoofdstedelijk Gewest via ordonnantie van 24 oktober 2025 en het Waals Gewest via decreet van 19 december 2025.

5. Tijdslijn

Datum	Mijlpaal
1 januari 2026	DAC8 verplicht van toepassing in de hele EU
11 april 2026	Belgische federale wet in werking
31 december 2026	Einde eerste rapportageperiode (kalenderjaar 2026)
30 juni 2027	Uiterste rapportagedatum voor 2026
Vanaf 1 januari 2028	Minimale bewaartermijn van 5 jaar

6. Gevolgen voor de Belgische cryptobelegger

De invoering van DAC8 betekent dat cryptobeleggers en -gebruikers transparanter zullen moeten zijn over hun activiteiten. Het niet rapporteren van belastbare cryptotransacties kan aanleiding geven tot boetes of andere sancties. Het bijhouden van een nauwkeurige administratie van alle cryptotransacties en het tijdig naleven van fiscale verplichtingen wordt dan ook steeds belangrijker. In dat kader is het aangewezen om cryptorekeningen correct aan te geven, zowel in de aangifte personenbelasting als bij het Centraal Aanspreekpunt.

Automatische fiscale zichtbaarheid

Elke cryptobelegger die via een vergunde CASP (lees exchange) handelt, ziet zijn of haar transactiegegevens voortaan automatisch doorgegeven aan de FOD Financiën, en van daaruit uitgewisseld met andere EU-belastingdiensten. Het tijdperk van het "virtuele bankgeheim" voor cryptoactiva is definitief gesloten.

Koppeling met de nieuwe meerwaardebelasting

De DAC8-rapportering is nauw verbonden met de nieuwe meerwaardebelasting van 10% op cryptoactiva, ingevoerd bij wet van 6 april 2026 met ingang van 1 januari 2026. De fiscus beschikt via DAC8 over alle transactiegegevens om correcte belastingheffing te kunnen afdwingen. "Fouten" zullen wellicht sneller worden bestraft.

Data-mining en geautomatiseerde controles

De via DAC8 verzamelde gegevens worden in de praktijk geïntegreerd in analysetools zoals Money Control. Via deze systemen koppelt de fiscus DAC8-gegevens aan andere databanken waarover zij beschikt, zoals aangiften, aanslagen en informatie uit het Centraal Aanspreekpunt. Inconsistenties en afwijkingen worden zo automatisch gedetecteerd.

Bestaande Belgische verplichtingen

België verplicht reeds de melding van buitenlandse cryptowallets en rekeningen in de jaarlijkse aangifte personenbelasting. Deze informatie wordt ook opgenomen in het Centraal Aanspreekpunt (CAP) van de Nationale Bank van België. DAC8 versterkt dit bestaande kader aanzienlijk.

7. Aanvullende maatregel: rulings voor vermogende particulieren

DAC8 introduceert ook een automatische uitwisseling van grensoverschrijdende fiscale rulings. Dit is van toepassing op rulings afgeleverd, gewijzigd of verlengd na 1 januari 2026, waarbij het bedrag van de betrokken transactie of reeks transacties meer dan € 1,5 miljoen bedraagt. Een Belgische ruling over de fiscale kwalificatie van cryptotransacties voor een vermogende belegger zal bijgevolg automatisch worden uitgewisseld met de belastingdienst van het land van fiscale woonplaats.

8. Sancties bij niet-naleving

De Belgische wetgever voorziet afzonderlijke sancties afhankelijk van het type inbreuk, met een kwade-trouw-toets. Een nieuwe sanctieregeling is in werking getreden op 11 april 2026, met hoge boetes voor laattijdige of ontbrekende aangiften en foutief gerapporteerde gegevens. Op Europees niveau voegt DAC8 minimale boetebedragen toe voor ernstige niet-naleving, onder meer wanneer na twee administratieve herinneringen nog steeds niet gerapporteerd werd, of wanneer meer dan 25% van de gerapporteerde gegevens onjuist of onvolledig zijn.

9 DAC8 samengevat

Aspect	Kernpunt
Juridische basis	Richtlijn (EU) 2023/2226
Belgische omzetting	Wet van 16 maart 2026, in werking sinds 11 april 2026
Wie rapporteert?	Crypto dienstverleners (CASPs), ook bepaalde niet-EU aanbieders
Wat wordt gerapporteerd?	Crypto-fiat en crypto-crypto transacties
Eerste periode	Kalenderjaar 2026
Melding aan België	30 juni 2027
Bewaartermijn	5 jaar
Uitwisseling via	FOD Financiën en EU gegevensuitwisseling
Sancties	Administratieve boetes bij laattijdige, foutieve of ontbrekende rapportering
Extra	Uitwisseling van bepaalde rulings voor vermogende particulieren

Conclusie

Met DAC8 versterkt de Europese Unie de fiscale transparantie rondom crypto-activa. België zal binnen enkele dagen verplicht zijn om deze richtlijn toe te passen, wat grote gevolgen heeft voor cryptobeleggers en dienstverleners. Om sancties te vermijden, is het essentieel om tijdig en correct te voldoen aan de nieuwe regels. Het wordt dan ook sterk aangeraden om professioneel advies in te winnen om volledig compliant te blijven.

Heeft u vragen over uw fiscale verplichtingen of over de impact van DAC8? Neem gerust contact met op ons voor een vrijblijvend gesprek.

Afspraak

Christophe Romero Senne Verholle

christophe.romero@aeacus.be  senne.verholle@aeacus.be