top of page

Crypto uitcashen zonder volledige historiek? Zo bouwt u alsnog een verdedigbaar dossier op

10 minuten geleden
9 minuten om te lezen

Een oude exchange bestaat niet meer. Uw account werd afgesloten. Of u verplaatste jarenlang cryptomunten tussen platformen en wallets zonder telkens de transactiegeschiedenis te downloaden.

Vandaag wilt u uitcashen, maar uw administratie is onvolledig. Moet u dan belasting betalen op de volledige verkoopprijs? En kan uw bank de opbrengst aanvaarden?

Geen perfecte historiek betekent niet dat u niets meer kunt bewijzen. Voor de fiscale berekening kunnen andere gegevens dan de oorspronkelijke aankoopbevestiging relevant zijn. Ook bij het antiwitwasonderzoek van de bank bestaat ruimte om ontbrekende stukken met andere documentatie op te vangen.

De oplossing begint bij een gerichte beoordeling: welke feiten moeten worden aangetoond, voor welk doel en met welke beschikbare bewijsstukken?

In het kort

Voor crypto die vóór 2026 werd verworven, kan het fotomoment van 31 december 2025 een werkbaar referentiepunt bieden binnen de nieuwe meerwaardebelasting bij normaal privébeheer. Een ontbrekende oorspronkelijke aankoopprijs hoeft die berekening niet noodzakelijk te blokkeren.

Bij speculatieve verrichtingen geldt een ander regime. Daar blijven de oorspronkelijke verkrijging en aantoonbare kosten in beginsel relevant.

Daarnaast verricht de bank een afzonderlijk, risicogebaseerd cliëntenonderzoek naar de oorsprong van de middelen. Een fiscaal bruikbare waardering beantwoordt niet automatisch alle vragen van de bank. Wel houdt de Nationale Bank rekening met materiële bewijsproblemen en alternatieve documentatie.

Inhoudstafel

  1. Begin met de juiste fiscale kwalificatie

  2. Oudere crypto: het fotomoment kan een uitweg bieden

  3. Een screenshot kan helpen: onderscheid koers en bezit

  4. Wat verandert er bij speculatieve verrichtingen?

  5. Gebruik de blockchain om ontbrekende schakels te herstellen

  6. Bouw een coherent bewijsdossier op

  7. Wanneer blijft de oorspronkelijke aankoopprijs nuttig?

  8. De bank onderzoekt de oorsprong van de middelen

  9. Fiscale regularisatie als laatste uitweg

1. Begin met de juiste fiscale kwalificatie

Cryptowinsten kunnen fiscaal onder drie categorieën vallen: normaal beheer van privévermogen, diverse inkomsten wegens speculatie of abnormaal beheer, of beroepsinkomsten.

De kwalificatie als beroepsinkomen is voor particuliere beleggers uitzonderlijk. In dit artikel richten we ons daarom op normaal privébeheer en diverse inkomsten. Bij beroepsinkomsten stelt zich een vergelijkbare noodzaak om de oorspronkelijke aankopen, opbrengsten en kosten te reconstrueren, al gelden daarvoor eigen fiscale regels. Echter voor beroepsinkomsten geldt in grote lijnen dezelfde redenering als voor diverse inkomsten.

Het onderscheid tussen normaal privébeheer en diverse inkomsten bepaalt welke ontbrekende gegevens u moet proberen terug te vinden. Bij normaal privébeheer kan voor vóór 2026 verworven crypto het bewijs van het bezit en de waarde op 31 december 2025 een oplossing bieden. Bij diverse inkomsten beperkt dat fotomoment de belastbare grondslag niet automatisch en blijven de oorspronkelijke aankoopgegevens in beginsel relevant.

Laat daarom eerst beoordelen onder welke categorie uw verrichtingen vallen. Pas daarna kunt u gericht bepalen welke bewijsstukken nodig zijn.

Meer over die beoordeling leest u in ons artikel Goede huisvader versus speculatie en abnormaal beheer.

2. Oudere crypto: het fotomoment kan een uitweg bieden in geval van normaal beheer

Voor vóór 2026 verworven crypto geldt bij normaal beheer van privévermogen in beginsel de waarde op 31 december 2025 als referentiepunt voor de berekening van de belastbare meerwaarde.

Artikel 102, § 4, WIB 92 neemt daarvoor het verschil tussen de overdrachtsprijs en de waarde op het fotomoment. Zo blijft de historische waardestijging buiten de nieuwe heffing. Dit betekent niet dat de oorspronkelijke aanschaffingswaarde voor alle doeleinden wordt vervangen. zie wet van 6 april 2026, artikel 11).

Stel dat uw oorspronkelijke aankoopbevestiging uit 2017 ontbreekt. U kunt wel aantonen dat u de betrokken cryptomunten vóór 2026 bezat, welke hoeveelheid u op het fotomoment aanhield en welke referentiewaarde daarvoor geldt.

Dan hoeft het verloren aankoopbewijs de berekening onder het nieuwe regime niet noodzakelijk te verhinderen. Voor dat doel kan de reconstructie zich richten op het vroegere bezit, de toepasselijke waarde en de daaropvolgende verrichtingen.

Circulaire 2026/C/74 bevestigt dat het vroegere bezit ruim mag worden bewezen, onder meer met documenten, getuigenverklaringen, deurwaardersvaststellingen en vermoedens. De eed is uitgesloten. De administratie omschrijft een aanschaffingswaarde van nul bovendien als een uitzonderlijk laatste middel. zie hiervoor circulaire 2026/C/74, nrs. 148–149, gereproduceerde tekst).

Het fotomoment maakt een vroegere handelsgeschiedenis echter niet automatisch irrelevant. Eerdere verrichtingen kunnen afzonderlijke fiscale vragen oproepen en ook de bank kan naar de vroegere vermogensopbouw vragen.

Voorbeeld

  • U kocht in 2017 één bitcoin, maar de oorspronkelijke aankoopbevestiging ontbreekt.

  • Een oud exchangeoverzicht en aansluitende walletgegevens tonen aan dat u die bitcoin op 31 december 2025 nog bezat.

  • De waarde op die datum bedroeg ongeveer, € 75.000.

  • In 2026 verkoopt u de bitcoin voor € 90.000.

  • Als de verkoop onder normaal privébeheer valt, bedraagt de meerwaarde volgens de fotomomentregeling € 15.000, vóór eventuele vrijstellingen en verrekenbare minderwaarden.

  • De oorspronkelijke aankoopprijs uit 2017 is voor die berekening niet nodig.

  • De bank kan wel nog bewijs vragen over die vroegere aankoop en de oorsprong van de geïnvesteerde middelen.

Voor de referentiewaarde op 31 december 2025 verwijzen we naar ons artikel over de referentiewaarden

3. Een screenshot kan helpen: onderscheid koers en bezit

Voor de cryptokoers op het fotomoment aanvaardt de administratie een vrije bewijsvoering. Een screenshot van de tradingapplicatie kan voldoende zijn. Een gemiddelde van de koersen op alle exchanges berekenen is niet vereist (zie hiervoor circulaire 2026/C/74, nr. 164).

De koers bewijzen is wel iets anders dan het bezit bewijzen. Een historische koersgrafiek toont de prijs van bitcoin op een bepaalde datum. Zij toont niet hoeveel bitcoin u toen bezat.

Combineer de koersbron daarom met gegevens over uw concrete portefeuille: een historisch saldo, exchangeoverzicht of onderbouwde reconstructie van uw wallets.

Ook zonder een destijds gemaakte screenshot hoeft het onderzoek niet te stoppen. Tijdens de parlementaire bespreking wees de minister op de mogelijkheid om historische waarden via digitale applicaties terug te vinden.(zie hiervoor DOC 56 1244/007, blz. 7).

Onze ruimere bespreking aangaande de cicrulaiire vindt u in ons artikel: Circulaire 2026/C/74: wat de nieuwe meerwaardebelasting concreet betekent voor crypto.

4. Wat verandert er bij speculatieve verrichtingen?

Bij speculatie of abnormaal privébeheer kunt u niet zomaar rekenen vanaf de waarde op 31 december 2025. De oorspronkelijke aankoopprijs blijft in beginsel relevant om de belastbare winst te bepalen.

Ontbreekt uw aankoopbewijs? Zoek dan welke andere gegevens de aankoop kunnen onderbouwen:

  • Een bankafschrift toont wanneer en hoeveel geld u naar een exchange overschreef.

  • Een ordermail of oude export kan tonen welke cryptomunten u daarmee kocht, in welke hoeveelheid en tegen welke prijs.

  • Een opnamebevestiging en blockchaintransactie kunnen die aankoop verbinden met de cryptomunten die later in uw wallet terechtkwamen.

Die stukken moeten samen worden gelezen. Alleen een overschrijving van € 10.000 naar een exchange bewijst bijvoorbeeld nog niet dat u daarmee één bitcoin kocht: het geld kan ook voor andere aankopen zijn gebruikt of gedeeltelijk op het platform zijn gebleven.

Het doel is de relevante aankoop en latere verkoop alsnog met controleerbare gegevens te onderbouwen. Een ontbrekende aankoopbevestiging betekent dus niet noodzakelijk dat ook de aankoopprijs onbewijsbaar is.

Bij exchanges die intussen failliet of gesloten zijn, zien wij vaak dat de transactiehistoriek ontbreekt, maar andere sporen bewaard zijn gebleven. Zo kan een bankafschrift een overschrijving van € 10.000 naar de verdwenen exchange aantonen, terwijl enkele maanden of jaren later crypto ter waarde van € 20.000 van die exchange naar een nieuwe exchange of een eigen coldwallet werd overgedragen. Als die bewegingen aan elkaar kunnen worden gekoppeld en er geen aanwijzingen zijn voor bijkomende stortingen of andere ontvangsten, kunnen deze gegevens samen aannemelijk maken dat met de oorspronkelijke € 10.000 crypto werd aangekocht die bij de latere overdracht € 20.000 waard was. De meerwaarde zou op dit moment bij een fiscale realisatie bijgevolg € 10.000 bedragen

5. Gebruik de blockchain om ontbrekende schakels te herstellen

Een verdwenen gebruikersaccount betekent niet noodzakelijk dat ook alle onderliggende transacties onvindbaar zijn.

Op publieke blockchains kunnen walletadressen en transactiehashes helpen om overdrachten te reconstrueren. Via een block explorer zijn bijvoorbeeld verzendende en ontvangende adressen en transactiegegevens raadpleegbaar.

Dat biedt aanknopingspunten om een opname van een exchange te verbinden met de ontvangst op een eigen wallet en met latere bewegingen.

Er blijven grenzen. Een blockchainadres vermeldt doorgaans niet vanzelf de identiteit van de eigenaar. Interne trades binnen een gecentraliseerde exchange zijn bovendien niet noodzakelijk afzonderlijk op de publieke blockchain zichtbaar.

De bruikbare reconstructie ontstaat daarom door gegevens te verbinden: bankafschriften, accountinformatie, e-mails en blockchaintransacties. Een technisch rapport moet uitleggen welke conclusies daaruit volgen en welke onderdelen onzeker blijven.

6. Bouw een coherent bewijsdossier op

Begin met een inventaris van alle gebruikte exchanges en wallets. Verzamel vervolgens de originele bestanden en documenten die nog beschikbaar zijn.

Orden de stukken volgens de feiten die zij kunnen helpen onderbouwen:

Te onderbouwen feit

Mogelijke aanknopingspunten

Oorspronkelijke inleg

Bankafschriften en stukken over de herkomst van het geld

Aankoop

Orderbevestigingen, handelsgegevens en aansluitende betalingen

Bezit vóór 2026

Historische saldi, exports, e-mails en walletgegevens

Waarde op het fotomoment

Controleerbare historische koersbron

Traject naar de uitbetaling

Opnamebewijzen, transactiehashes en verkoopoverzichten

Fiscale kwalificatie

Aanhoudingsduur, transactiefrequentie, financiering, organisatie en beleggingsstrategie

Deze gegevens zijn geen automatische beslissingsregels. Hun bewijskracht hangt af van hun betrouwbaarheid en onderlinge aansluiting.

Maak ook onderscheid tussen transfers tussen eigen wallets en werkelijke verkopen, swaps of betalingen. De parlementaire voorbereiding bevestigt dat een transfer tussen eigen wallets geen realisatie vormt, terwijl een ruil tegen een andere cryptomunt of een betaling met crypto wel een relevante overdracht kan zijn. (zie hiervoor memorie van toelichting, blz. 28).

Controleer ten slotte of het overzicht aansluit bij uw huidige bezit en eerdere uitbetalingen. Documenteer handmatige correcties en benoem de resterende gaten.

Een controleerbare reconstructie met verklaarde onzekerheden is bruikbaarder dan een sluitend ogend overzicht dat op willekeurige aannames steunt.

Ontving u al vragen van de fiscus? In Vraag om inlichtingen over crypto: waarom stelt de fiscus deze twintig vragen? bespreken we welke onderwerpen bij die beoordeling terugkomen.

7. Wanneer blijft de oorspronkelijke aankoopprijs nuttig?

Ook binnen het nieuwe meerwaarderegime kunnen historische aankoopgegevens nog voordeel opleveren.

Voor overdrachten tot en met 31 december 2030 kan onder de wettelijke voorwaarden de aangetoonde historische aanschaffingswaarde worden gebruikt wanneer die hoger is dan de waarde op het fotomoment. Voor de betrokken vóór 2026 aangehouden activa geldt daarbij een gemiddelde aankoopwaarde.

De memorie verklaart dat die bijzondere methode de bewijsproblematiek moet verlichten (zie hiervoor de memorie van toelichting, blz. 53).

Het terugzoeken van oudere gegevens kan dus een verschil maken voor uw fiscale berekening. Het ontbreken ervan betekent evenwel niet noodzakelijk dat ook de mogelijkheid om het fotomoment te gebruiken verloren gaat.

8. De bank onderzoekt de oorsprong van de middelen

De bank verricht een afzonderlijk, risicogebaseerd cliëntenonderzoek. Artikel 35 van de antiwitwaswet verplicht haar verrichtingen en, indien nodig, de oorsprong van de middelen te onderzoeken. Antiwitwaswet van 18 september 2017, artikel 35.

Een fiscaal bruikbare waardering op 31 december 2025 is daarom geen automatisch bewijs dat alle vragen over de herkomst zijn beantwoord. De bank kan ook willen begrijpen waar de oorspronkelijke inleg vandaan kwam en hoe het vermogen vervolgens werd opgebouwd.

Dat houdt niet in dat de wet voor iedere belegger dezelfde documenten of een reconstructie van iedere afzonderlijke transactie voorschrijft. De omvang van het onderzoek hangt af van de concrete risico’s.

Ontbreken oude documenten, leg dan aan de bank uit welke stukken ontbreken, waarom ze niet meer beschikbaar zijn en waarmee u de herkomst alsnog onderbouwt. Is een exchange verdwenen? Bezorg bijvoorbeeld het bankafschrift van uw oorspronkelijke inleg, beschikbare account- en opnamebevestigingen en de blockchaintransacties naar uw eigen wallet. Voeg een tijdlijn toe die uitlegt hoe deze gegevens samenhangen.

Volgens de Nationale Bank moet de bank alternatieve documentatie onderzoeken wanneer de gebruikelijke stukken ontbreken. Zij beoordeelt of het geheel voldoende overtuigt dat de middelen een rechtmatige herkomst hebben. Daarbij kan zij rekening houden met bewijsstukken die door tijdsverloop of onopzettelijk verlies niet meer beschikbaar zijn. Niet ieder ontbrekend document hoeft dus tot een weigering te leiden.

Er bestaat evenwel geen vaste lijst van vervangstukken die een bank altijd moet aanvaarden: hun bewijskracht wordt beoordeeld binnen het concrete risico. Een eigen verklaring zonder ondersteunende gegevens heeft volgens de NBB weinig overtuigingskracht (zie hiervoor NBB, “Repatriëring van activa”, onderdeel 3.2, in het bijzonder b).

9. Fiscale regularisatie of rechtzetting als laatste uitweg

Ook wanneer de oorspronkelijke historiek niet volledig kan worden hersteld, hoeft de repatriëring van uw cryptovermogen niet vast te lopen. In onze praktijk zijn wij er tot op vandaag steeds in geslaagd om voor dergelijke dossiers een oplossing te vinden. De vraag is dan vaak welk fiscaal prijskaartje daaraan verbonden is en of de cliënt bereid is dat te dragen.

Fiscale regularisatie kan daarbij een laatste uitweg zijn. Wanneer onvoldoende kan worden aangetoond welke bedragen hun normale belastingregime hebben ondergaan, kan het noodzakelijk zijn om een ruime grondslag te regulariseren, mogelijk zelfs het volledige betrokken bedrag. Dat kan een aanzienlijk hogere kost betekenen dan belasting betalen op uitsluitend de werkelijk behaalde winst. Regularisatie blijft wel onderworpen aan wettelijke voorwaarden: ook daarvoor moet het dossier voldoende kunnen worden onderbouwd.

Na een correcte regularisatie worden de betrokken gelden in de regel gemakkelijker door een bank aanvaard. Het regularisatieattest biedt binnen zijn wettelijke draagwijdte immers duidelijkheid over de fiscale rechtzetting. De bank blijft daarnaast haar eigen onderzoek naar de oorsprong van de middelen uitvoeren. Zie ook de toelichting van de NBB, onderdeel 3.3.3.

De oplossing bestaat dus vaak wel, maar het prijskaartje kan aanzienlijk zijn. Welke rechtzetting nodig is, welke bedragen zij moet omvatten en hoeveel belasting of regularisatieheffing verschuldigd is, beoordelen wij dossier per dossier. Daarom onderzoeken wij eerst welke feiten nog kunnen worden bewezen, voordat wij regularisatie als laatste uitweg overwegen.

Hoe helpt Aeacus Crypto Lawyers u?

Aeacus Crypto Lawyers helpt u om op basis van de beschikbare gegevens een onderbouwd dossier samen te stellen. Wij brengen in kaart wat nog kan worden gereconstrueerd, welke feiten kunnen worden aangetoond en waar onzekerheden blijven bestaan. Vervolgens beoordelen wij de fiscale behandeling van uw verrichtingen en bereiden wij het dossier voor dat de bank nodig heeft om de oorsprong van uw middelen te onderzoeken.

Fiscale regularisatie is voor ons een laatste redmiddel. Wij onderzoeken eerst welke bedragen correct werden behandeld, welke rechtzettingen werkelijk nodig zijn en welke bewijsstukken onnodige belastingheffing kunnen voorkomen.

Ons doel is een correct en waar nodig rechtgezet dossier, zowel fiscaal als tegenover de bank, met een zo beperkt mogelijke belastingkost binnen het wettelijke kader. Zo krijgt u vooraf zicht op de mogelijkheden, de resterende aandachtspunten en het financiële plaatje van uw repatriëring.

 
 

Contact

Aeacus Lawyers staat tot uw dienst voor al uw juridische vragen. U kan met ons geheel vrijblijvend contact opnemen via het onderstaande e-mailadres of door het onderstaande formulier in te vullen. Wij komen zo spoedig mogelijk bij u terug. 

secretariaat@aeacus.tax
Senne Verholle: +32 (0)477 77 48 49
Christophe Romero: +32 (0)497 79 52 14
bottom of page