Vraag om inlichtingen over crypto: waarom stelt de fiscus deze twintig vragen?

In het kort

Het fiscale jachtseizoen op crypto is geopend. Bij veel van onze cliënten zien we dezelfde twintig vragen terugkomen. Denk twee keer na vóór u antwoordt: de fiscus zoekt naar aanknopingspunten om uw cryptowinsten als diverse inkomsten te belasten. Uw eigen antwoorden kunnen daarvoor de argumenten leveren.

Antwoord correct en volledig, maar geef de fiscus geen onnodige munitie door slordige formuleringen of ongefundeerde conclusies. Laat uw antwoorden vooraf door een advocaat beoordelen. Gebruik geen ChatGPT, Claude of andere AI om ze te schrijven: die vatten de fiscale en dossiergebonden nuances onvoldoende betrouwbaar. Elk woord telt.

Bij diverse van onze cliënten zien we dezelfde twintig vragen terugkomen in vragen om inlichtingen over crypto. De fiscus vraagt naar transacties en winsten, maar ook naar opleiding, beroep, software, sociale media en de verhouding tussen crypto en het overige vermogen.

Dat past binnen de toenemende aandacht voor crypto. DAC8 breidt de informatie-uitwisseling uit, terwijl banken de herkomst van cryptogelden onderzoeken en bij vermoedens van witwassen een melding aan de CFI moeten overwegen. De controles zijn bovendien al begonnen vóór de eerste DAC8-uitwisseling over inkomstenjaar 2026. Daarover schreven we eerder in onze bijdragen over vragen om inlichtingen over crypto en cryptowinsten overbrengen naar een bankrekening.

I. De fiscus zoekt naar aanknopingspunten voor belastingheffing

Veel vragen hebben dezelfde achtergrond: de fiscus zoekt naar elementen waarmee hij uw activiteiten als speculatief, abnormaal of beroepsmatig kan kwalificeren. Daarmee kan hij een belasting als diverse inkomsten of beroepsinkomsten proberen te onderbouwen.

Wie zijn huiswerk heeft gedaan, zal merken dat deze vragenlijst sterk lijkt op die van de Dienst Voorafgaande Beslissingen (DVB), die we bespreken in ons artikel over fiscale rulings voor crypto en de beoordelingscriteria van de DVB. De fiscus grijpt terug naar vragen waarmee de rulingdienst onderzoekt of cryptobeleggingen binnen het normale beheer van een privévermogen vallen. Die strenge beoordelingscriteria zijn evenwel geen wettelijke regels die automatisch op ieder dossier kunnen worden toegepast. Op onze pagina over het aanvragen van een cryptoruling vindt u ook verdere toelichting en een invulbaar model.

De brede vragenlijst kan daardoor het karakter krijgen van een fishing expedition: hengelen naar elementen die een taxatie kunnen dragen. Of een concrete vraag de wettelijke onderzoeksbevoegdheid overschrijdt, moet per dossier worden beoordeeld. Een standaardvragenlijst is niet automatisch onrechtmatig.

Elk woord in uw antwoord kan mee worden gebruikt om een taxatie te motiveren. Een onnauwkeurige beschrijving van uw activiteiten kan later moeilijk recht te zetten zijn.

Wij raden aan om uw antwoorden vóór verzending door een advocaat te laten beoordelen en samen de antwoordstrategie te bepalen. Het gaat immers niet alleen om de juistheid van de verstrekte informatie, maar ook om de manier waarop de fiscus uw woorden kan interpreteren en gebruiken bij een eventuele taxatie.

We begrijpen tegelijk dat sommige mensen deze vragen zelf willen beantwoorden. Met de onderstaande toelichting willen we hen helpen om dat doordacht te doen. Per vraag leggen we uit waarom de fiscus die stelt, welke fiscale kwalificatie hij mogelijk probeert te onderbouwen en waar de gevoeligheden liggen. Zo kunt u uw antwoord nauwkeuriger formuleren en de nodige context geven, zonder door een ongelukkige woordkeuze of onvolledige uitleg een verkeerd beeld van uw activiteiten te creëren.

1. Gelieve een gedetailleerd overzicht te bezorgen van alle aan- en verkooptransacties inzake crypto-activa

De fiscus vraagt daarbij naar de gerealiseerde meerwaarden en minderwaarden, de aanschaffingswaarden, de kosten en het netto-inkomen per inkomstenjaar.

Hier verzamelt de fiscus de cijfers waarmee hij een eventuele belasting kan berekenen. Tegelijk tonen die gegevens uw handelsgedrag. Een transactieoverzicht kan dus zowel dienen om het bedrag van een taxatie te bepalen als om een kwalificatie als diverse of beroepsinkomsten te ondersteunen.

2. Op welke wijze bent u in het bezit gekomen van de cryptomunten die u verhandeld hebt?

De vraag vermeldt onder meer erfenissen, schenkingen, persoonlijke investeringen, wederbeleggingen, mining, airdrops, minting en Initial Coin Offerings.

De oorsprong kan de fiscale beoordeling beïnvloeden. Aankopen met spaargeld, ontvangen vergoedingen, mining en schenkingen zijn verschillend van de aankoop van crypto met geleende gelden. De fiscus wil ook kunnen verklaren waar het oorspronkelijke kapitaal vandaan kwam. Onverklaarde geldstromen kunnen tot bijkomende vragen leiden over de herkomst van het vermogen.

3. Sinds hoeveel jaar investeert u in cryptomunten?

Met deze vraag wil de fiscus achterhalen hoe ver uw cryptoactiviteiten teruggaan en voor welke eerdere jaren mogelijk nog belasting kan worden geheven. Uw antwoord geeft richting aan dat onderzoek, maar bepaalt niet hoever de fiscus wettelijk mag teruggaan: daarvoor gelden de toepasselijke onderzoeks- en aanslagtermijnen.

4. Voor welk (totaal)bedrag hebt u reeds geïnvesteerd in cryptomunten?

Daarnaast vraagt de fiscus een volledige lijst van de aangehouden of beheerde crypto-wallets, met vermelding van de walletadressen, zowel custodial als non-custodial.

De fiscus onderzoekt de financiële omvang van uw activiteiten en probeert uw cryptovermogen in kaart te brengen. In de rulingpraktijk wordt een investering van meer dan €50.000 in crypto als indicatie voor diverse inkomsten beschouwd. Dat is geen wettelijke grens en betekent niet dat de meerwaarden automatisch als diverse inkomsten belastbaar zijn.

Walletadressen dienen daarnaast om transactiestromen en de volledigheid van uw overzicht te controleren. Lees onze kritische bespreking van fiscale rulings over crypto.

5. Wat is de frequentie van de aan- en verkoopverrichtingen in cryptomunten?

De fiscus vraagt hoeveel keer per jaar u transacties uitvoert en verzoekt om details van aankopen, verkopen en omzettingen, met datums en bedragen.

Een hoge handelsfrequentie kan tegen u worden gebruikt als aanwijzing voor speculatie en dus diverse inkomsten. In combinatie met een sterke organisatie en aanzienlijke tijdsbesteding kan ook een kwalificatie als beroepsinkomsten ter sprake komen.

Meer hierover in ons artikel over daytrading en belasting in België.

6. Wat is uw beleggingsstrategie i.v.m. de cryptomunten?

De vraag vermeldt strategieën zoals buy-and-hold, trending, active trading, daytrading, scalping en arbitrage. Ook wordt gevraagd welke tools u gebruikt.

De fiscus zoekt naar kenmerken die afwijken van passief langetermijnbeheer. Daytrading, scalping, arbitrage en andere actieve strategieën kunnen worden aangegrepen om diverse inkomsten en mogelijks beroepsinkomen te verdedigen.

Dat betekent niet dat iedere afwijking van buy-and-hold automatisch belastbaar is als divers inkomen. Ook pogingen om een volledige portefeuille als speculatief te behandelen omdat een gedeelte actief wordt beheerd, zijn betwistbaar. Zie onze analyse over gemengde cryptoportefeuilles en het standpunt van de rulingcommissie.

7. Doet u aan mining via een eigen mining rig of een mining pool?

Mining kan door de fiscus worden aangegrepen als aanwijzing voor een actieve inkomstenactiviteit, met een mogelijke kwalificatie als beroepsinkomsten of diverse inkomsten. Onder meer de apparatuur, organisatie en tijdsbesteding kunnen daarbij een rol spelen.

Wij volgen die kwalificatie niet zonder meer: in onze bijdrage over de aangifte van cryptowinsten bespreken we ook waarom belasting als divers inkomen bij niet-beroepsmatige mining betwistbaar is.

8. Koopt u of verkoopt u cryptomunten via een geautomatiseerd proces of via automatische software?

Een bijkomende vraag is of u dit proces of deze software zelf hebt ontworpen.

Automatische handelssoftware kan worden gebruikt als aanwijzing voor speculatief of georganiseerd handelen. De fiscus kan daarmee diverse inkomsten en, bij een beroepsmatige organisatie, beroepsinkomsten proberen te onderbouwen. Wat de software daadwerkelijk doet, is essentieel: administratie bijhouden is iets anders dan automatisch traden.

Zie ook onze bespreking van daytrading, bots en beroepsmatige handel.

9. Wat is uw huidige beroepsactiviteit? Welke studies hebt u gedaan?

De fiscus vraagt ook: “Heeft u in uw beroepsactiviteit kennis opgedaan over cryptomunten?”

De fiscus zoekt naar een verband tussen uw professionele kennis en uw cryptoactiviteiten. Zo’n verband kan worden gebruikt om een beroepsmatig karakter of divers karakter te onderbouwen. Een IT-opleiding of financiële functie maakt uw privébeleggingen evenwel niet automatisch tot een beroepsactiviteit.

10. Hebt u geïnvesteerd in een cryptocurrency saving fund?

Deze vraag is gedateerd en zegt zonder uitleg over het concrete product weinig. De DVB heeft ze inmiddels uit haar vernieuwde vragenlijst geschrapt. Staat ze toch nog in uw brief, dan blijft vooral relevant welke activiteit en welk rendement ermee worden bedoeld. We bespreken die actualisering in ons artikel over de vernieuwde rulingpraktijk.

11. Bent u actief op social media, fora, blogs en soortgelijke online platformen binnen de cryptocurrency gemeenschap?

De fiscus vraagt ook of u lezingen of opleidingen geeft en daarvoor wordt vergoed.

De fiscus onderzoekt hoe intensief u met crypto bezig bent en of u ook commerciële activiteiten verricht. Opleidingen, promotie, advies en vergoedingen kunnen aanknopingspunten bieden voor diverse of beroepsinkomsten. Alleen een forum volgen of interesse tonen, bewijst dat niet. Zie ons overzicht van de fiscale categorieën van crypto-inkomsten.

12. Welk percentage van uw totale (roerende) vermogen heeft u geïnvesteerd in cryptomunten?

De vraag verwijst naar de verhouding op het moment van aankoop en vraagt ook naar andere beleggingen.

Dit is een belangrijke vraag binnen de rulingpraktijk. De DVB benadert investeringen van meer dan 25% van het relevante vermogen bijzonder streng en kan daarin een aanwijzing voor abnormaal beheer zien. Wij betwisten dat zo’n percentage als automatische grens wordt gebruikt: het is geen wettelijke drempel.

Let bovendien op de vermogensbasis: de recentere DVB-vragenlijst spreekt over financieel vermogen, terwijl oudere vragen naar roerend vermogen verwijzen. Zie onze artikelen over normaal beheer en speculatie en de aangepaste rulingaanvraag.

13. Doet u beroep op speciale apparatuur (bv. een hardware wallet) om uw cryptomunten te beschermen?

Ook deze vraag stond in de oudere DVB-vragenlijst en is inmiddels geschrapt. Echter merken we op dat de fiscus deze nog hanteert. Een hardwarewallet is een gebruikelijke beveiligingsmaatregel. Daaruit speculatief of beroepsmatig handelen afleiden, is bijzonder kort door de bocht. Dat oudere controlebrieven de vraag nog bevatten, maakt dit niet tot een doorslaggevend criterium. Zie onze bespreking van de gewijzigde vragenlijst.

14. Investeert u ook in cryptomunten voor andere personen?

Daarbij vraagt de fiscus voor wie u investeert en voor welk bedrag.

Handelen voor derden kan wijzen op activiteiten die verder gaan dan het beheer van uw eigen privévermogen. Eventuele vergoedingen kunnen bovendien afzonderlijk fiscaal relevant zijn. De vraag kan ook discussie openen over wie eigenaar is van de middelen, waar ze vandaan komen en aan wie de opbrengsten toebehoren.

15. Hebt u beroep gedaan op leningen voor de financiering (handelen met hefboom/leverage) van uw aankopen van cryptomunten?

De fiscus vraagt ook voor welk bedrag en van wie u hebt geleend.

Schuldfinanciering is een element dat de fiscus kan aanvoeren om speculatief of abnormaal beheer te onderbouwen. Bij een professioneel georganiseerde activiteit kan ook beroepsinkomen aan de orde zijn. De financieringswijze speelt dus rechtstreeks mee in de discussie over de fiscale kwalificatie. Lees meer over normaal beheer versus speculatie.

16. Wat is de huidige (markt)waarde van uw cryptomunten portefeuille (met vermelding van datum)?

De fiscus wil de omvang van uw vermogen en de mogelijke fiscale inzet van het dossier kennen. Hij kan die waarde vergelijken met uw oorspronkelijke investeringen en aangegeven inkomsten. Maar de volledige portefeuillewaarde is geen belastbare winst: waarde, inleg en gerealiseerd resultaat moeten worden onderscheiden.

17. Doet u beroep op het advies van professionelen uit de financiële en/of informaticasector voor uw beleggingen in cryptomunten?

Deze vraag onderzoekt hoe uw activiteiten worden ondersteund en georganiseerd. Afhankelijk van het soort bijstand kan de fiscus proberen daaruit speculatief of beroepsmatig handelen af te leiden. Een advocaat raadplegen of hulp krijgen bij uw administratie heeft echter een andere betekenis dan professionele uitvoering van uw handelsstrategie.

18. Heeft u enige roerende inkomsten verworven vanuit crypto-activa en/of aanverwante dienstverlening?

De vraag noemt onder meer inkomsten uit het uitlenen van crypto-activa, ook bekend als lending, en uit staking.

Hier zoekt de fiscus naar inkomsten naast de meerwaarden op verkopen. Hij kan daarvoor een afzonderlijke kwalificatie als roerend, divers of beroepsinkomen verdedigen. De technische en juridische werking van het product is bepalend; alle rewards op dezelfde manier behandelen is te eenvoudig. Dat bespreken we in Belasting op crypto staking: niet altijd 30%.

19. Bent u houder geweest van een aan crypto-activa gelinkte betaalkaart/kredietkaart, zoals bijvoorbeeld een Binance-kaart?

De fiscus vraagt daarbij een overzicht van de kaarttransacties, bedragen, betrokken crypto-activa en bestedingsdatums. In sommige brieven wordt ook uitdrukkelijk de aanschaffingswaarde gevraagd.

De fiscus wil weten of u crypto uitgeeft of omzet zonder dat die middelen eerst op een klassieke bankrekening terechtkomen. Dat kan aanleiding geven tot vragen over niet-aangegeven transacties of inkomsten. In combinatie met andere elementen kan ook een vermoeden van fiscale fraude worden opgeworpen.

Een cryptokaart gebruiken bewijst op zichzelf geen fraude. Hetzelfde onderscheid is belangrijk bij niet-aangegeven cryptorekeningen, zoals besproken in ons artikel over de aangifte van cryptorekeningen.

20. Bent u in het bezit gekomen van crypto-activa door middel van airdrops en/of Initial Coin Offerings?

De fiscus vraagt daarbij naar ontvangstdatums, de aard en het aantal ontvangen crypto-activa, met schriftelijke bewijsstukken.

Bij een ICO kan de fiscus het vroege en risicovolle karakter van de investering aangrijpen als argument voor speculatie. Bij airdrops onderzoekt hij onder meer of de tokens werkelijk gratis werden verkregen of een vergoeding voor prestaties vormen. Geen van beide labels bepaalt op zichzelf de fiscale uitkomst.

Zie ook ons overzicht over de aangifte van verschillende crypto-inkomsten.

II. Elk woord telt

Een vraag om inlichtingen kan de voorbereiding zijn van een taxatie. De fiscus kan uw antwoorden vervolgens gebruiken in een bericht van wijziging, waarin hij motiveert waarom hij uw aangifte wil aanpassen. U kunt daarop reageren: het bericht is nog geen definitieve aanslag. FOD Financiën over fiscale controles

Wij raden af om uw antwoorden door ChatGPT, Claude of andere generatieve AI te laten opstellen. Een overtuigend klinkende tekst kan verkeerde fiscale conclusies, onnauwkeurige begrippen of onbedoelde erkenningen bevatten. Uw eigen feitelijke uitleg en gezond verstand zijn een beter vertrekpunt.

Beantwoord de vragen correct en volledig, maar voeg zelf geen onnodige fiscale kwalificaties toe. Begrijpen waarom de fiscus iets vraagt, helpt om relevante context te geven. Het is geen reden om feiten weg te laten.

Bespreek uw antwoordstrategie vóór u antwoordt. Wat eenmaal in het dossier staat, kan later tegen u worden gebruikt.

III. Het belang van een zorgvuldig geformuleerd antwoord

De antwoorden die u verstrekt op een vraag om inlichtingen maken deel uit van uw fiscale dossier. De administratie kan zich daarop beroepen om uw activiteiten te beoordelen en een eventuele taxatie te motiveren. Niet alleen de meegedeelde bedragen, maar ook de omschrijving van uw beleggingsstrategie, tijdsbesteding en betrokkenheid bij crypto kunnen daarbij een rol spelen.

Een vraag om inlichtingen kan worden gevolgd door een bericht van wijziging. Daarin licht de fiscus toe waarom hij uw aangifte wil aanpassen, bijvoorbeeld door bijkomende inkomsten te belasten of cryptowinsten als diverse inkomsten of beroepsinkomsten te kwalificeren. Uw eerdere verklaringen kunnen daarvoor als onderbouwing worden gebruikt.

Hoewel u een antwoord nadien kunt verduidelijken of corrigeren, blijft de oorspronkelijke verklaring onderdeel van het dossier. Een latere rechtzetting neemt de mogelijke gevolgen ervan niet zonder meer weg. Het is daarom belangrijk dat uw antwoorden van bij het begin feitelijk juist, voldoende genuanceerd en met bewijsstukken onderbouwd zijn.

Wij adviseren om bij twijfel vóór verzending een advocaat te raadplegen. Tijdige bijstand biedt de mogelijkheid om de draagwijdte van de vragen, de relevante feiten en de antwoordstrategie zorgvuldig te beoordelen. Dat verdient de voorkeur boven het achteraf moeten bijsturen van verklaringen waarop de administratie zich inmiddels heeft gebaseerd.

Bij Aeacus bieden wij een gratis en vrijblijvend eerste consult aan. Tijdens dit gesprek kunt u uw vraag om inlichtingen, twijfels of specifieke aandachtspunten aan ons voorleggen. Wij bespreken vervolgens waar u bij de beantwoording op moet letten . Dit eerste gesprek is volledig kosteloos en houdt geen verplichting in om nadien een beroep te doen op ons kantoor.

Wat indien u niet of niet tijdig antwoordt?

U moet een vraag om inlichtingen in beginsel binnen één maand beantwoorden. Controleer steeds de concrete antwoordtermijn en de wijze waarop die wordt berekend in uw brief. Begin tijdig met het verzamelen van de gevraagde informatie: het reconstrueren van cryptotransacties en het opvragen van gegevens bij platformen kan meer tijd vergen dan verwacht.

Als u niet of laattijdig antwoordt, riskeert u administratieve boetes (€50 tot €1.250 worden opgelegd conform artikel 445 WIB 92) en kan de fiscus overgaan tot een aanslag van ambtswege. Daarbij bepaalt de administratie uw belastbare inkomsten op basis van de gegevens waarover zij beschikt. U moet dan in beginsel het juiste bedrag van uw belastbare inkomsten aantonen. Die verschuiving van de bewijslast kan uw verdediging aanzienlijk bemoeilijken, zeker wanneer uw transactiehistoriek onvolledig is. De fiscus mag daarbij evenwel geen willekeurige aanslag vestigen.

Is de antwoordtermijn niet haalbaar, vraag dan vóór het verstrijken ervan schriftelijk en gemotiveerd uitstel. Licht toe waarom bijkomende tijd nodig is en stel een concrete nieuwe antwoorddatum voor. Laat bevestigen dat het uitstel wordt toegestaan: het indienen van een verzoek verlengt de termijn niet automatisch.

Ook wanneer u bepaalde vragen te ruim, onduidelijk of juridisch betwistbaar vindt, is niet reageren doorgaans geen geschikte aanpak. Laat tijdig beoordelen hoe u uw bezwaren kunt formuleren en welke informatie u moet verstrekken. Zo voorkomt u dat een inhoudelijke discussie over uw cryptobeleggingen wordt bemoeilijkt door het niet naleven van de antwoordtermijn.

---

Over Aeacus Crypto Lawyers

Aeacus Crypto Lawyers is een advocatenkantoor gespecialiseerd in de juridische en fiscale aspecten van cryptoactiva. Wij begeleiden particuliere beleggers, ondernemers en ondernemingen bij onder meer cryptofiscaliteit, fiscale rulings, regularisaties en vragen over de herkomst van cryptovermogen. Ook bij het overbrengen van cryptogelden naar een bankrekening en contacten met financiële instellingen bieden wij ondersteuning.

Ons team fiscale procedures staat onder leiding van Christophe Romero en beschikt over ruime ervaring met fiscale controles en geschillen over crypto. Wij begeleiden cliënten vanaf de eerste vraag om inlichtingen tot het beantwoorden van een bericht van wijziging, overleg met de fiscale administratie of de Bijzondere Belastinginspectie, en eventuele bezwaar- en gerechtelijke procedures.

Daarbij combineren wij fiscale en procedurele expertise met kennis van cryptotransacties en blockchaintechnologie. Zo kunnen wij zowel de juridische argumenten als de onderliggende transacties beoordelen en uw dossier onderbouwd verdedigen.