Fiscale ruling over crypto: zekerheid via een Voorafgaande Beslissing bij de fiscus
- Aeacus Lawyers
- 21 aug 2024
- 10 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 6 dagen geleden
Snel Antwoord Een fiscale ruling, officieel een Voorafgaande Beslissing, is een bindende beslissing van de Belgische Dienst Voorafgaande Beslissingen voorafgaand aan een verrichting of fiscale situatie. Bij crypto wordt een ruling vaak gebruikt om vooraf zekerheid te verkrijgen dat geen sprake is van speculatie of beroepsmatig handelen, maar van normaal beheer van privévermogen. Indien de feiten correct en volledig werden meegedeeld, is de fiscus in principe gebonden door deze beslissing. Een ruling biedt investeerders dan ook belangrijke rechtszekerheid en gemoedsrust, en vermindert aanzienlijk het risico op latere fiscale discussies, controles of herkwalificaties. |
Wat zijn de voorwaarden voor een Voorafgaande Beslissing over crypto?
Factor | Indicatie “normaal beheer van privévermogen” |
Wie? | Natuurlijke personen bij voorkeur zonder professionele link met crypto |
Hoeveel transacties? | Beperkt aantal transacties (bij voorkeur minder dan 36 per jaar) |
Hoeveel geïnvesteerd? | Beperkt bedrag (liefst €50.000 maximaal als initiële investering) |
Hoeveel % van vermogen? | Bij voorkeur minder dan 25% van het totale roerende vermogen |
Mining? | Bij voorkeur geen miningactiviteiten |
Geleend geld gebruikt? | Geen gebruik van leningen, leverage of margin trading |
Houdperiode? | Bij voorkeur middellange tot lange houdperiode (vaak minimum 6 maanden) |
Type profiel? | Buy-and-hold investeerder, geen georganiseerde tradingactiviteit |
Via onze template, dewelke u hier kan terugvinden, kan u desgewenst volledig zelf,zonder tussenkomst van een accountant of advocaat een voorafgaande beslissing (“fiscale ruling”) of prefilingaanvraag voorbereiden en indienen.
"We krijgen steeds vaker de vraag of voor cryptobeleggingen een Voorafgaande Beslissing (fiscale ruling) kan worden aangevraagd. Door DAC8, de uitbreiding van de rapporteringsverplichtingen voor cryptoactiva en de verhoogde gegevensuitwisseling tussen platformen en fiscale administraties, komen cryptobeleggingen immers steeds meer in het zicht van de fiscus. Veel investeerders wensen daarom vooraf zekerheid te verkrijgen over de fiscale kwalificatie van hun cryptowinsten. Daarbij stellen wij vast dat het zelfs voor ervaren investeerders en accountants bijzonder moeilijk is om een correct onderscheid te maken tussen de verschillende mogelijke kwalificaties van crypto-inkomsten (normaal beheer, speculatie, roerend inkomen of beroepsinkomen) en de bijhorende fiscale verplichtingen.
Rechtszekerheid via een fiscale ruling voor cryptobelasting
Cryptowinsten en crypto-inkomsten kunnen in België vandaag grofweg onder vier verschillende fiscale categorieën vallen, elk met hun eigen belastingregime: normaal beheer van privévermogen (meerwaardebelasting van 10%), divers inkomen (33% verhoogd met gemeentelijke opcentiemen), roerend inkomen (30%) of beroepsinkomen (progressieve tarieven tot 50% verhoogd met gemeentelijke opcentiemen en sociale bijdragen). Meer informatie over deze verschillende fiscale categorieën kan u hier terugvinden.
Na een eerste analyse van de concrete feiten en omstandigheden van een dossier is het in de praktijk vaak mogelijk om met een relatief grote mate van zekerheid in te schatten onder welke fiscale categorie bepaalde cryptowinsten of crypto-inkomsten vermoedelijk zullen vallen.
Veel investeerders wensen evenwel bijkomende rechtszekerheid omtrent de fiscale behandeling van hun cryptoactiviteiten. In dergelijke gevallen kan een voorafgaande beslissing (“fiscale ruling”) bij de Dienst Voorafgaande Beslissingen een nuttig instrument zijn om vooraf meer fiscale zekerheid en gemoedsrust te verkrijgen.
Wat is een fiscale ruling?
Een fiscale ruling, ook bekend als een voorafgaande beslissing, is een rechtsmiddel waarbij een belastingplichtige vooraf duidelijkheid kan krijgen over de fiscale behandeling van een specifieke situatie of transactie (in casu de belasting op crypto). Dit is bijzonder relevant voor cryptotransacties, die vaak in een grijs gebied vallen gezien de snel veranderende technologie en de wetgever die in gebreke blijft met wetgeving die helder is voor de belastingplichtigen.
Hoe werkt een fiscale ruling voor crypto?
Een fiscale ruling of voorafgaandelijke beslissing is een middel waarmee u als belastingplichtige vooraf duidelijkheid krijgt over de fiscale behandeling van een specifieke situatie, zoals cryptowinsten. Dit is bijzonder nuttig in een snel veranderende omgeving zoals de cryptowereld, waar wetgeving soms achterblijft op technologische ontwikkelingen.
Stap 1: Prefiling
Alvorens een formele rulingaanvraag wordt ingediend, vragen we een anonieme prefiling aan. Dit is een initiële, informele bespreking met de DVB om af te toetsen of een ruling überhaupt zin heeft voor uw specifieke situatie. Tijdens deze prefiling worden de hoofdlijnen van de case voorgelegd zonder de identiteit van de aanvrager te onthullen. Dit biedt de mogelijkheid om een eerste feedback te krijgen van de DVB op de haalbaarheid en relevantie van een rulingaanvraag.
Om ervoor te zorgen dat alle relevante informatie wordt gedeeld, heeft de DVB richtlijnen gegeven over welke informatie ze wenst te ontvangen. Er kan hier gedacht worden aan:
Herkomst van de cryptomunten: Hoe bent u in het bezit gekomen van uw cryptomunten (erfenis, schenking, investering)?
Investeringstijdvak: Hoe lang investeert u al in cryptomunten?
Investeringssom: Wat is het totale bedrag dat u heeft geïnvesteerd in cryptomunten?
Transactiefrequentie: Hoe vaak voert u koop- of verkooptransacties uit?
Bezitsduur: Hoe lang heeft u de cryptomunten al in bezit die u wenst te verhandelen?
Beleggingsstrategie: Wat is uw strategie met betrekking tot het beleggen in cryptomunten (bijvoorbeeld buy & hold, active trading)?
Mining activiteiten: Bent u betrokken bij mining, en zo ja, hoe?
Automatisering: Maakt u gebruik van automatische handelssoftware voor uw transacties?
Professionele achtergrond: Wat is uw huidige beroepsactiviteit en welke relevantie heeft dit voor uw investeringen in cryptomunten?
Betrokkenheid bij de cryptocommunity: Bent u actief betrokken bij de cryptocurrency gemeenschap door middel van blogs, lezingen of adviserende rol?
Diversificatie van beleggingen: Hoe verhoudt uw investering in cryptomunten zich tot uw overige investeringen? Op heden wenst de DVB slechts rulings af te leveren voor normaal beheer wanneer u maximaal 25% van uw roerend vermogen hebt geïnvesteerd in crypto.
Voor de goede orde kan u hier de volledige vragenlijst van de DVB terugvinden.
Stap 2: De ruling zelf
Na een positieve prefiling, waaruit blijkt dat een ruling zinvol zou kunnen zijn, wordt het formele proces gestart. Dit begint met het indienen van een verzoek bij de DVB, waarin u uw situatie uiteenzet en uw interpretatie van de fiscale regels beschrijft. Dit wordt gevolgd door een mogelijkheid tot dialoog, waarbij vragen gesteld kunnen worden en aanvullende informatie kan worden verstrekt. Uiteindelijk zal de DVB een beslissing formuleren die bindend is voor zowel de belastingplichtige als de belastingdienst.
Voordelen van een fiscale ruling voor belasting op crypto
Het grootste voordeel van een fiscale ruling is de rechtszekerheid die het biedt aangaande de belasting op crypto. Door vooraf duidelijkheid te krijgen over hoe uw cryptowinsten worden belast, kunt u onaangename verrassingen in de toekomst voorkomen. Bovendien helpt een ruling bij het plannen van uw fiscale strategie en het optimaliseren van uw belastingpositie. Daarnaast kan een ruling helpen bij de compliance bij het overzetten van uw gelden bij een Belgische bank.
Wat indien de verrichting niet langer “voorafgaand” is?
Een voorafgaande beslissing kan in principe enkel worden verkregen voor situaties of verrichtingen die op fiscaal vlak nog geen uitwerking hebben gehad. Zodra de betrokken verrichtingen reeds volledig werden uitgevoerd of de belastbare feiten zich reeds hebben voorgedaan, zal de Dienst Voorafgaande Beslissingen zich in principe onbevoegd verklaren om nog een formele ruling af te leveren.
Dit betekent evenwel niet dat er geen mogelijkheden meer bestaan. In de praktijk kan nog steeds worden geopteerd voor een informele prefilingbespreking, een juridische analyse van het dossier, een spontane fiscale regularisatie of een voorafgaande afstemming met de fiscus in het kader van een lopende of toekomstige controle. Ook wanneer bepaalde verrichtingen reeds hebben plaatsgevonden, blijft het dus vaak mogelijk om vooraf de fiscale risico’s correct in kaart te brengen en de verdere strategie te bepalen.
In cryptodossiers zien wij bovendien regelmatig dat bepaalde situaties zich over meerdere jaren uitstrekken, waarbij toekomstige transacties, verkopen, stakingactiviteiten of reorganisaties nog wel degelijk het voorwerp kunnen uitmaken van een voorafgaande bespreking of rulingaanvraag. Het feit dat reeds bepaalde historische transacties hebben plaatsgevonden, sluit een rulingaanvraag dus niet noodzakelijk volledig uit.
Wat als de verrichting niet meer voorafgaandelijk is?
Een voorafgaande beslissing kan enkel worden verkregen voor een verrichting die op fiscaal vlak nog geen uitwerking heeft gehad. Dat noemt men het “voorafgaandelijk karakter”.
In de praktijk betekent dit echter niet noodzakelijk dat de verrichting zelf nog volledig niet mag hebben plaatsgevonden. Vaak is doorslaggevend dat de fiscale gevolgen nog niet definitief zijn verwerkt, bijvoorbeeld omdat de belastingaangifte nog niet werd ingediend of omdat de fiscus zich nog niet over de verrichting heeft uitgesproken. De ruling geeft dus vooraf zekerheid over een fiscale kwalificatie die nog niet definitief vastligt.
Lange tijd interpreteerde de DVB dit zeer streng bij cryptomunten. Zodra in een vorig belastbaar tijdperk al verkopen of omzettingen van crypto hadden plaatsgevonden, werd de aanvraag meestal onontvankelijk verklaard omdat de verrichting niet meer voorafgaandelijk zou zijn.
Sinds januari 2022 hanteert de DVB echter een soepelere, casuïstische benadering. Eerdere transacties leiden niet langer automatisch tot een weigering. De DVB onderzoekt nu geval per geval of de toekomstige verrichtingen voldoende verschillen van eerdere transacties, bijvoorbeeld door:
een andere beleggingsstrategie;
een langere houdperiode;
een lagere transactiefrequentie;
een verkoop in euro in plaats van louter omzettingen tussen cryptomunten.
Wanneer een verrichting dus niet meer voorafgaandelijk is, betekent dit niet noodzakelijk dat elke ruling onmogelijk wordt. De DVB zal nagaan of er nog voldoende toekomstige en fiscaal relevante elementen overblijven om alsnog een geldige ruling af te leveren.
Kritiek op de dienst voorafgaande beslissingen
Het is intussen geen geheim meer dat de Dienst Voorafgaande Beslissingen een bijzonder strenge en eerder wantrouwige benadering hanteert bij aanvragen tot rulings over cryptowinsten. In de praktijk vertrekt de DVB vaak van het uitgangspunt dat inkomsten uit cryptomunten speculatief zijn, tenzij de belastingplichtige het tegendeel kan aantonen. Daarbij worden criteria gehanteerd die als achterhaald kunnen worden beschouwd, zoals het idee dat slechts maximaal 25 % van het financieel vermogen in crypto mag worden geïnvesteerd of dat investeringen boven een bepaald absoluut bedrag, in casu 50.000 euro, problematisch zouden zijn.
Deze benadering staat vaak los van de concrete feiten en de economische realiteit van moderne beleggingen. Het gevolg is dat het verkrijgen van een positieve ruling voor cryptowinsten in de praktijk bijzonder moeilijk is en in veel dossiers zelfs uitgesloten blijkt. Bovendien is het nut van een ruling vaak beperkt. Indien een belastingplichtige daadwerkelijk voldoet aan de voorwaarden die de DVB zelf hanteert om te spreken van een normaal beheer van privévermogen, rijst er in beginsel geen fiscale discussie en voegt een ruling weinig toe. Een ruling kan daarom vooral relevant zijn voor belastingplichtigen die absolute rechtszekerheid wensen.
In de praktijk merken wij bovendien dat fiscale controleurs vaak een aanzienlijk pragmatischer en meer feitelijke benadering hanteren dan de Dienst Voorafgaande Beslissingen. Het niet verkrijgen van een ruling, of het feit dat nooit een ruling werd aangevraagd, betekent dan ook geenszins dat meerwaarden of inkomsten uit crypto automatisch als speculatief of beroepsmatig inkomen moeten worden beschouwd.
Waar een ruling wél aangewezen kan zijn, is in echte grensgevallen waarbij de kwalificatie van cryptowinsten als normaal beheer, speculatief inkomen dan wel beroepsinkomen onzeker blijft en waarbij de fiscale impact aanzienlijk kan zijn.
Geactualiseerde cryptovragenlijst van de Dienst Voorafgaande Beslissingen
De invoering van de nieuwe meerwaardebelasting vanaf 1 januari 2026 heeft geleid tot een grondige herwerking van de cryptovragenlijst van de Dienst Voorafgaande Beslissingen. Hoewel de meerwaardebelasting op zich enkel het regime van meerwaarden binnen normaal beheer wijzigt, blijft het klassieke onderscheid tussen normaal beheer van privévermogen, speculatief inkomen en beroepsinkomen volledig bestaan. De kwalificatie van cryptowinsten en crypto-inkomsten blijft daardoor ook vandaag nog bijzonder feitengevoelig en juridisch onzeker.
De vernieuwde vragenlijst toont duidelijk aan dat de DVB cryptodossiers steeds intensiever en technischer analyseert. Daarbij wordt voortaan uitgebreider gepeild naar onder meer de frequentie van transacties, de oorsprong van de geïnvesteerde middelen, de evolutie van het vermogen doorheen de tijd, de houdperiode van de activa, het gebruik van tradingsoftware of bots en de eventuele professionele link met cryptoactiva.
Daarnaast worden passieve of recurrente crypto-inkomsten, zoals staking rewards, liquidity rewards, lending-opbrengsten en andere DeFi-inkomsten, steeds nadrukkelijker onderzocht. De DVB kwalificeert dergelijke inkomsten in de praktijk regelmatig als belastbare interesten of divers inkomen, hoewel deze standpunten juridisch allerminst onbetwist zijn en naar onze mening vaak onvoldoende genuanceerd zijn.
Een andere belangrijke wijziging betreft de verdere toepassing van de ondertussen beruchte 25%-drempel. Waar vroeger vaak werd gekeken naar het totale roerende vermogen van de belastingplichtige, focust de DVB voortaan hoofdzakelijk op het “financieel vermogen” (spaargelden, aandelen, obligaties en liquide beleggingen). Niet-financiële activa zoals vastgoed, voertuigen of kunstcollecties worden daarbij in principe niet langer mee in rekening genomen. Hierdoor zal het aandeel van cryptoactiva binnen het financieel vermogen in de praktijk sneller boven de door de DVB gehanteerde grens van 25% uitkomen, waarna de DVB vaak quasi automatisch uitgaat van abnormaal beheer.
De DVB vraagt voortaan bovendien gedetailleerde chronologische vermogensoverzichten op meerdere tijdstippen, waaronder bij de eerste investering, op 31 december van elk jaar en bij bijkomende investeringen. Ook het historisch overzicht van transacties moet uitgebreider worden samengevat en gedocumenteerd. Dit bevestigt dat de rulingpraktijk inzake crypto steeds meer evolueert naar een zeer technische en administratief intensieve beoordeling.
Tegelijk werden bepaalde vragen uit de vroegere vragenlijst geschrapt, zoals vragen omtrent hardware wallets of zogenaamde “cryptocurrency saving funds”. Dit lijkt erop te wijzen dat de DVB bepaalde oudere criteria ondertussen zelf minder relevant acht binnen de beoordeling van cryptodossiers.
De vernieuwde vragenlijst bevestigt dan ook vooral dat de rulingpraktijk inzake crypto steeds strenger, technischer en meer feitelijk gedetailleerd wordt. Hoewel een ruling nog steeds een nuttig instrument kan zijn om vooraf rechtszekerheid te verkrijgen, vereist een succesvolle rulingaanvraag vandaag meer dan ooit een doordachte voorbereiding, correcte positionering en grondige documentatie van het dossier.
Zelf een ruling of prefiling aanvragen?
In veel gevallen kan een belastingplichtige relatief eenvoudig zelf een voorafgaande beslissing (“fiscale ruling”) of prefiling aanvragen en is bijkomende juridische bijstand niet noodzakelijk. Voor investeerders die zelf een ruling of prefiling wensen aan te vragen, stellen wij daarom vrijblijvend deze template ter beschikking.
Uiteraard kan u steeds bij ons terecht indien u bijkomende vragen heeft, twijfelt of uw dossier in aanmerking komt voor normaal beheer van privévermogen, of een bijkomende review van het dossier wenst alvorens de aanvraag effectief wordt overgemaakt aan de Dienst Voorafgaande Beslissingen.
Conclusie
Een fiscale ruling kan een nuttig instrument zijn om vooraf bijkomende fiscale zekerheid en gemoedsrust te verkrijgen omtrent de fiscale behandeling van cryptowinsten of crypto-inkomsten. In de praktijk merken wij evenwel dat een ruling vaak eerder een “nice to have” is dan een absolute noodzaak. In veel dossiers kan op basis van de concrete feiten immers reeds met een relatief grote mate van zekerheid worden ingeschat onder welke fiscale categorie bepaalde inkomsten vermoedelijk zullen vallen.
Voor meer eenvoudige dossiers kan een ruling of prefiling bovendien vaak relatief eenvoudig door de investeerder zelf worden aangevraagd. In dat kader verwijzen wij graag naar onze vrijblijvend template voor voorafgaande beslissingen inzake cryptoactiva.
Wij begrijpen uiteraard dat veel investeerders toch bijkomende zekerheid wensen. Daarbij dient evenwel te worden opgemerkt dat bij een formele rulingaanvraag zeer uitgebreide informatie en documentatie moet worden gedeeld met de Dienst Voorafgaande Beslissingen. Een ruling brengt dus onvermijdelijk mee dat een belangrijk deel van de anonimiteit van de belastingplichtige verdwijnt.
In dat kader blijft het bovendien belangrijk om ook de overige fiscale verplichtingen correct na te leven, waaronder de melding van buitenlandse cryptorekeningen bij het Centraal Aanspreekpunt (CAP) en, waar vereist, de correcte opname van buitenlandse rekeningen en crypto-inkomsten in de jaarlijkse belastingaangifte.
Heeft u vragen over de fiscale behandeling van uw cryptoactiva, een mogelijke rulingaanvraag of uw aangifteverplichtingen, dan kan steeds vrijblijvend contact worden opgenomen met ons kantoor om de mogelijkheden verder te bespreken.
Indien u nog andere vragen hebt over crypto bekijk dan zeker onze Frequently Asked Questions (FAQ)
Christophe Romero Senne Verholle
