Moet Je Cryptorekeningen Aangeven in België?

Cryptocurrencies zoals Bitcoin, Ethereum en andere digitale valuta’s zijn de laatste jaren steeds populairder geworden. Maar wat betekent dit voor je belastingaangifte in België? Het is niet altijd even duidelijk of en hoe je je cryptorekeningen moet aangeven. In dit artikel bespreken we de regels, vereisten en mogelijke gevolgen van niet-naleving, evenals de impact van internationale rapportageverplichtingen zoals de Common Reporting Standard (CRS) en de DAC8-richtlijn.

Wat zijn de huidige regels over het aangeven van cryptorekeningen

Cryptorekeningen worden momenteel niet expliciet vermeld in de lijst van buitenlandse rekeningen die moeten worden aangegeven in de jaarlijkse aangifte in de personenbelasting. Ook aangaande het aangeven van cryptorekeningen bij het zogenaamde CAP (zie lager) worden ze niet expliciet vermeld. Dit betekent echter niet dat er geen aangifteplicht bestaat.

Aanmelding cryptorekeningen bij het Centraal Aanspreekpunt (CAP)

Als een buitenlandse cryptorekening dient te worden vermeld in de aangifte in de personenbelasting, dan dient ze tevens te worden aangemeld bij het Centraal Aanspreekpunt (CAP) van de Nationale Bank van België. Het CAP is een databank waarin financiële gegevens van Belgische belastingplichtigen worden geregistreerd. Als je een buitenlandse rekening hebt, inclusief een buitenlandse cryptorekening, moet je deze mogelijks aanmelden bij het CAP.

Dit wordt ook zo aangegeven op de FAQ van het CAP:

"Je moet uitsluitend een cryptorekening in het buitenland melden aan het CAP (en in je belastingaangifte), als je die cryptorekening aanhoudt bij een buitenlandse bank-, wissel-, krediet- of spaarinstelling (in de zin van art. 318 van het WIB 1992)."

Dit is echter makkelijker gezegd dan gedaan, zo moet u bij het CAP bijvoorbeeld het rekeningnummer en het adres van de financiële instelling verstrekken. Aangezien cryptowallets geen traditioneel rekeningnummer hebben en cryptodienstverleners vaak volledig digitaal opereren, is het op dit moment noodzakelijk om een alternatieve aanpak te hanteren bij het melden van een cryptorekening. Zo kan het een optie zijn om uw gebruikersnaam, klantennummer of gewoon uw volledige naam aan te geven als rekeningnummer.

Het correct aangegeven van de rekening bij het CAP wordt onder de nieuwe regering mogelijks nog belangrijker. In het nieuwe regeerakkoord van Bart De Wever wordt expliciet gesteld dat ook cryptorekeningen moeten worden aangemeld bij het CAP. We mogen hopen dat de nieuwe regering een duidelijker systeem en kader zal creëren om deze rekeningen aan te geven. De regering zal daarnaast volop inzetten op datamining en risicodetectie door te investeren in geavanceerde digitale tools en informaticamiddelen. Hierdoor kunnen verdachte transacties, waaronder cryptotransacties, sneller en automatisch worden opgespoord. Dankzij gegevens uit het CAP en internationale informatie-uitwisseling worden fiscale risico’s effectiever geïdentificeerd en gecontroleerd.

Het regeerakkoord voorziet daarnaast in de opname van buitenlandse financiële gegevens en grote online gokspelersaccounts (boven €10.000) in het CAP, wat de effectiviteit van datamining verder vergroot.

Ook wordt de toegang tot het CAP versoepeld: bij voldoende aanwijzingen van fraude kunnen fiscale controleurs het CAP rechtstreeks raadplegen. Dit maakt het eenvoudiger om cryptorekeningen te detecteren en gericht te controleren.

Wanneer moet je je cryptorekening aangeven?

Als je een buitenlandse cryptorekening hebt (bijvoorbeeld een wallet bij een buitenlands cryptoplatform zoals Coinbase, Binance, Kraken, Bitvavo, Blox, Bybit, Phemex, etc.), dan gaan we er vanuit (op basis van onderstaande parlementaire vraag) dat je deze moet opnemen in je jaarlijkse aangifte in de personenbelasting. Daarnaast is het tevens vereist om melding te maken van de buitenlandse cryptorekening bij het CAP. Dat laatste is echter wel makkelijker gezegd dan gedaan aangezien, zoals hierboven reeds aangegeven, je bij het CAP een rekeningnummer en andere gegevens dient te vermelden waarover je doorgaans niet beschikt als het over een crypto wallet gaat.

Naast het aanhouden van crypto in een wallet bij een cryptoplatform, is het natuurlijk ook mogelijk om je wallet zelf te beheren (in plaats van te stockeren bij een gecentraliseerde entiteit zoals Coinbase, Binance, Kraken, Bitvavo, Blox, Bybit, Phemex, etc.). Als je onder het moto "not your keys, not your coins" de wallet zelf beheert, zonder tussenkomst van een derde partij, bv. via een software wallet (bv. Exodus) of via een hardware wallet (bv. Ledger of Ngrave) dan is er o.i. geen aangifteplicht omdat dergelijke wallets niet kwalificeren als een buitenlandse rekening.

Parlementaire Vraag over de Aangifteplicht van Buitenlandse Cryptowallets

Op 26 maart 2024 stelde de heer Van Hees een parlementaire vraag (Vraag 1971) over de aangifteplicht van buitenlandse cryptowallets. Hij vroeg de minister van Financiën om verduidelijking over het al dan niet verplicht aangeven van verschillende typen cryptowallets in de personenbelasting, namelijk custodial en non-custodial wallets.

Vraag van de heer Van Hees aangaande cryptorekeningen

Van Hees vroeg of een non-custodial wallet die in het buitenland wordt gehouden, moet worden aangegeven in de belastingaangifte, analoog aan de regels voor PayPal-rekeningen. Hierbij specificeerde hij drie scenario's:

1. Professioneel gebruik: Non-custodial wallets die in het buitenland voor professionele doeleinden worden gebruikt, moeten altijd worden aangegeven.

2. Privégebruik met uitsluitend betaaldoeleinden: Non-custodial wallets die uitsluitend voor privédoeleinden worden gebruikt en geen tegoeden bevatten die langer worden aangehouden dan voor de benodigde transacties, zouden niet aangeven hoeven te worden.

3. Privégebruik voor beleggingen: Non-custodial wallets die in het buitenland voor beleggingen worden gebruikt, zouden wel aangeven moeten worden, aangezien ze niet voldoen aan de voorwaarden voor vrijstelling.

Van Hees vroeg om duidelijkheid in de regelgeving, vooral gezien de juridische onduidelijkheid rond non-custodial wallets.

Antwoord van de Minister van Financiën

In zijn antwoord van 6 mei 2024 bevestigde de minister van Financiën dat de aangifteplicht voor buitenlandse rekeningen is gebaseerd op artikel 307, § 1/1 WIB 92. Deze bepaling dekt buitenlandse rekeningen van elk type, waaronder ook cryptowallets vallen, mits ze geopend zijn bij een buitenlandse bank-, wissel-, krediet- of spaarinstelling.

Custodial wallets moeten worden aangegeven wanneer de fondsen worden beheerd door een tussenpersoon die als een buitenlandse financiële instelling wordt beschouwd, aangezien deze wallets vergelijkbaar zijn met online effectenrekeningen.

Voor non-custodial wallets ligt dit echter anders. Non-custodial wallets, zoals hardware of paper wallets, waarbij de eigenaar zelf de privésleutels beheert zonder een tussenpersoon, vallen volgens de huidige regelgeving niet onder de aangifteplicht. Deze wallets hoeven niet te worden opgenomen in de belastingaangifte of te worden gemeld aan het Centraal Aanspreekpunt (CAP) van de Nationale Bank van België, omdat ze niet via een buitenlandse financiële instelling worden beheerd.

Wat zijn de risico’s en sancties van niet-aangeven van cryptorekeningen?

Het niet naleven van de aangifteplicht kan leiden tot administratieve boetes en belastingverhogingen:

Administratieve boetes: bij het niet aangeven van buitenlandse rekeningen, inclusief cryptorekeningen, of het niet aanmelden bij het CAP, kunnen administratieve boetes worden opgelegd die kunnen oplopen tot 1.250 EUR per overtreding.

Belastingverhogingen: als de fiscus vaststelt dat je belastbare inkomsten uit crypto-activa hebt verzwegen, kan dit leiden tot belastingverhogingen die kunnen gaan van 10% tot 200% van de verschuldigde belasting.

Wil je weten of je jouw crypto-inkomsten moet aangeven? Dan kan je hier meer info terugvinden.

Kan de fiscus informatie omtrent mijn buitenlande cryptorekeningen te weten komen?

Momenteel bestaat er een systeem van internationale gegevensuitwisseling met 120 landen (waaronder alle landen van de Europese Unie) waardoor de fiscus gegevens ontvangt van buitenlandse financiële rekeningen (zoals bankrekeningen) die door Belgische belastingplichtigen worden aangehouden, alsmede welke inkomsten (interesten, dividenden, etc.) worden gerealiseerd. Dit systeem wordt de Common Reporting Standard genoemd. Vanaf 2026 wordt het CRS-systeem eveneens toegepast op crypto-rekeningen.

Zoals hierboven gesteld is 2026 een scharnierjaar voor crypto. De DAC8-richtlijn treedt dan in werking en is een uitbreiding van de bestaande richtlijnen binnen de Europese Unie voor administratieve samenwerking op het gebied van belastingen. DAC8 heeft specifiek als doel om rapportageverplichtingen voor crypto-activa in te voeren. Dit betekent dat Europese lidstaten, inclusief België, in de verplicht zijn om informatie over crypto-activa van hun belastingplichtigen te delen met andere lidstaten. Dit bekent dat de Belgische fiscus jaarlijks gegevens ontvangt van buitenlandse crypto-platformen die zij vervolgens kan verifiëren met de ingediende aangifte in de personenbelasting.

Wat indien ik mijn cryptorekeningen nog niet heb aangeven bij het cap?

Wanneer cryptorekeningen nog niet werden aangegeven bij het Centraal Aanspreekpunt, raden wij in de praktijk aan om dit alsnog zo snel mogelijk te doen. De huidige wetgeving is immers nog niet expliciet aangepast aan crypto-activa: cryptorekeningen worden niet uitdrukkelijk vermeld in de bestaande wetteksten en de wettelijke verplichting tot aangifte is op dit punt niet helder uitgewerkt. Op basis daarvan kan vandaag nog worden geargumenteerd dat dergelijke rekeningen formeel niet onder de aangifteplicht vallen, waardoor een eventuele administratieve boete mogelijk kan worden betwist.

Die juridische discussie verliest echter snel aan praktisch belang. Vanaf 2026 zullen crypto-exchanges immers verplicht informatie over Belgische gebruikers doorgeven aan de lidstaten in het kader van DAC8, waardoor ook de Belgische fiscus zicht zal krijgen op deze rekeningen. Het niet aangeven van cryptorekeningen heeft dan de facto weinig nut meer, aangezien de administratie er toch kennis van zal nemen. In combinatie met het duidelijke standpunt van de minister van Financiën, luidt ons praktisch advies om cryptorekeningen alsnog aan te geven bij het CAP, ook al kan juridisch worden geargumenteerd dat er vandaag geen expliciete wettelijke verplichting bestaat.

Aangeven cryptorekeningen en Money Control

Daarnaast speelt ook het toenemende gebruik van Money Control door de fiscale administratie een belangrijke rol. Via deze analysetools worden de gegevens waarover de fiscus beschikt, zoals aangiften, aanslagen en informatie die beschikbaar is via het Centraal Aanspreekpunt, automatisch met elkaar vergeleken. Discrepanties tussen aangegeven inkomsten en andere gekende fiscale gegevens worden daarbij systematisch opgespoord en verder opgevolgd. Dit onderstreept het belang van een goed opgebouwd en sluitend fiscaal dossier waarin de fiscale behandeling van crypto-activiteiten coherent en verdedigbaar kan worden verantwoord.

Conclusie

Alhoewel cryptorekeningen op heden niet expliciet vermeld worden in de lijst van buitenlandse rekeningen die moeten worden aangegeven in de jaarlijkse aangifte in de personenbelasting, adviseren we in de regel om deze wél aan te geven. Dit aangezien de minister van Financiën en bijgevolg de fiscale administratie dit standpunt volgen. Daarnaast is dit vaak één van de vragen die een bank zal stellen indien u uw cryptowinsten wenst over te schrijven op een Belgische bankrekening. Bijgevolg is het vaak de meest pragmatische oplossing om deze aan te geven. Alhoewel hier, zoals reeds aangegeven, enige creativiteit vereist is.

Heeft u vragen over uw specifieke situatie en of u uw rekening dient aan te geven? Plan dan via de knop hieronder een vrijblijvende afspraak in. Tijdens deze meeting bespreken we uw concrete situatie in detail en krijgt u meteen onze eerste inzichten.

Indien u nog andere vragen hebt over crypto bekijk dan zeker onze Frequently Asked Questions (FAQ)

Afspraak

Christophe Romero Senne Verholle

christophe.romero@aeacus.be  senne.verholle@aeacus.be